1910 Yılından Beri Kesintisiz Kutlanan Trakyalıların İple Çektiği Sonbahar Eğlencesi: Pavli Panayırı

Bora Yakis 13 Eylül 2019

Kırklareli’nin Pehlivanköy ilçesinde 1910 yılından beri kesintisiz olarak kutlanan Pavli Panayırı, bu yıl 110’uncu kez kurulacak.

Pehlivanköy Sonbahar Panayırı, Trakya’da Çatalca’da düzenlenen panayırla birlikte günümüze ulaşmayı başaran son iki panayırdan en büyüğüdür. Panayırın kendine has bir özelliği de uzun seneler Eylül ayının 18′inde başlayıp 4 gün sürmesidir. Pavli Panayırı’nın düzenlenmesine ilişkin, 1908 yılında Sultan II. Abdülhamid döneminde tarafından verilen izinde panayırın Eylül’ün 7. günü başlaması ve 4 gün sürmesi kararlaştırılmıştır.

Bu özellik günümüz şartlarında artık rafa kaldırılmıştır. Bunun yerine, çok özel bir durum olmadıkça Eylül ayının üçüncü haftasına denk düşen perşembe günü panayır başlar, dördüncü gecesine rastgelen pazar gecesi en coşkulu gecesini yaşar, ertesi gün olan Pazartesi ise artık alabildiğine geniş panayır çayırında gelecek yıla görüşmek üzere yükünü toplayan panayırcılardan başka kimsecikler kalmaz.

Kırklareli’nin en küçük ilçelerinden Pehlivanköy’de Ergene Nehri yanındaki büyük bir alana kurulan panayırda lunapark, açık hava lokantaları, seyyar satış alanları yer alıyor.

1910 Yılından Beri Kesintisiz Kutlanan Trakyalıların İple Çektiği Sonbahar Eğlencesi: Pavli Panayırı

Eğlenceli geçen dört günden geri kalmamak için çevre köyler de neredeyse panayır alanına taşınıyor. Bayramlı, Övenler, Çerkezmüsellim, Mandıra, Tahal, Ağayeri, Kumköy gibi ilçeye yakın köylerde yaşayanlar, traktörlerinin römorklarına yükledikleri koltuk, kanepe ve yataklarla panayıra geliyor.

1910 Yılından Beri Kesintisiz Kutlanan Trakyalıların İple Çektiği Sonbahar Eğlencesi: Pavli Panayırı

Üstleri naylonla kapalı römorklar sıra sıra panayır alanına diziliyor ve panayır bitimine kadar ,3 bin kişi burada konaklıyor. Ev gibi döşenen “römork oteller“de yeme içme işlerini de halleden köy sakinleri, her yıl gelenek haline dönüşen bu etkinliği iple çekiyor.

Üç gün boyunca “iğne atılsa yere düşmeyecek” kalabalıkla dolup taşan, katılanlara modern kutlamaların ötesinde nostalji yaşatan panayır, bu yıl 12-15 Eylül tarihlerinde kurulacak.

1910 Yılından Beri Kesintisiz Kutlanan Trakyalıların İple Çektiği Sonbahar Eğlencesi: Pavli Panayırı

Trakya‘nın en az nüfuslu ilçelerinden Pehlivanköy’e renk ve hareket getiren Pavli panayırı, bir asrı deviren emanete sahip çıkılmasıyla bölge halkına ayrı bir gurur yaşatıyor. Trakya illerinin yanı sıra İstanbul başta olmak üzere Anadolu’nun pek çok yöresinden misafirleri ağırlayan Pavli, panayıra katılan esnafa da önemli katkı sağlıyor.

1910 Yılından Beri Kesintisiz Kutlanan Trakyalıların İple Çektiği Sonbahar Eğlencesi: Pavli Panayırı

Pavli’nin “klasiği” olarak hafızalara kazınan, cesaretle binilen zincirli salıncaklardaki heyecanı gün batımıyla yakalamak, etkinliğin renklerini görüntülemek isteyen fotoğrafçıların yanı sıra odun ateşinde pişirilen çevirmeleri tatmak için can atan lezzet avcılarını da ağırlayacak panayır, herkesin beklentisini karşılamasıyla 110 yıllık heyecanı diri tutmaya devam ediyor.

“Bu bir Pomak bayramıdır”

1910 Yılından Beri Kesintisiz Kutlanan Trakyalıların İple Çektiği Sonbahar Eğlencesi: Pavli Panayırı

Eğlence için yıl boyu panayırı beklediklerini anlatan 80 yaşındaki Remzi Kök, “Ben 70 senedir geliyorum. Her yıl panayırı bekliyorum. Çocuklarım, ‘Panayır, panayır’ diye ağlardı. Biz hep panayıra römorkumuzla geliyoruz. 3-4 gün römorkta kalıyoruz. Bu römorkların hepsi Çerkezmüsellim köyünden. Bu bir Pomak bayramıdır. Buraya geliyoruz çocuklar lunaparkta eğleniyor, bizlerde pazara gidip alışverişimizi yapıyoruz. Çok eğleniyoruz.” Diyen Remzi Kök, “Eskiden öküz arabalarıyla şimdi ise traktörlerle geldiklerini anlatan Remzi Kök, “Geliyorduk buraya kıyafet alıyorduk, lastik ayakkabı alıyorduk, eğleniyorduk. Eski panayırlar böyleydi. Öküz arabasında kalıyorduk.  Bütün anılarımı hatırlıyorum.” diyor.

“Bu panayır anlatılmaz yaşanır”

1910 Yılından Beri Kesintisiz Kutlanan Trakyalıların İple Çektiği Sonbahar Eğlencesi: Pavli Panayırı

Pehlivanköy Belediye Başkanı Hüseyin Açıkel, “Pavli panayırı bizim için olmazsa olmazımızdır çünkü kaybolmaya yüz tutmuş kültür miraslarımızdan bir tanesidir. Biz festival değil panayırımıza sahip çıkıyoruz. Panayırımız bölgemizde bir milat olarak bilinmektedir. Para alışverişlerinde bile ‘ne zaman ödeyeceksin’ denildiğinde ‘panayırdan sonra’, ‘ne zaman düğün yapacaksın’ diye sorulduğunda ‘panayırdan sonra’ denilir.” diye konuştu.

1910 Yılından Beri Kesintisiz Kutlanan Trakyalıların İple Çektiği Sonbahar Eğlencesi: Pavli Panayırı

“Panayırlar geçmiş yıllarda bir zincirin halkası gibi birbirlerini takip ediyorlarmış ancak günümüzde nedense birçoğu festivale dönüşmüş ve yok olmuş. Biz ise festival yerine panayır kültürümüzü sürdürmek için çalışıyoruz. Son yıllarda panayıra katılımda ciddi artış görüyoruz. Panayırımız 100 dönümlük alanda kurulmakta ve yaklaşık 400 esnafımız katılmaktadır. Bu panayıra herkes tanıklık etmeli. Bu panayır anlatılmaz yaşanır.”

Sponsorlu Bağlantı
Sponsorlu Bağlantı

Panayır her ne kadar Romanlar’ın tekelindeymiş gibi düşünülse de aslında durum pek de öyle değil.

1910 Yılından Beri Kesintisiz Kutlanan Trakyalıların İple Çektiği Sonbahar Eğlencesi: Pavli Panayırı

Romanlar genellikle lunapark bölümünde, kendilerine has eğlence anlayışlarıyla panayırın eğlence ayağını diri tutuyorlar. Kendilerine has, artık kanıksanan jargonlarıyla bu işi en iyi de onların yaptığı şüphe götürmez bir gerçek.

1910 Yılından Beri Kesintisiz Kutlanan Trakyalıların İple Çektiği Sonbahar Eğlencesi: Pavli Panayırı

Lunapark sadece çocuklara ve gençlere hizmet etmiyor. Yaşı bir hayli ileri olanları da fırdöndü zincirli salıncaklarda, ruhunu emanet ederek cesaretle bindiği gondollarda, muzipçe diğerlerinin araçlarına bindirmek için orta yerde deli gibi dolaşan çarpışan otolarda görmek pek mümkün. İki kişinin karşılıklı ayakta durarak hızlandırdıkları, küçük gondol tarzı nostaljik salıncaklarda köylü kadınların korku dolu şen kahkahalarını ve basma kumaştan şalvarlarının rüzgara karışan uğultusunu duyarsınız.

Lunaparkta ne ararsanız bulabilirsiniz.

1910 Yılından Beri Kesintisiz Kutlanan Trakyalıların İple Çektiği Sonbahar Eğlencesi: Pavli Panayırı

Oyun aletlerindeki kuyrukların haddi hesabı yoktur. Ama panayır lunaparktan ibaret değildir. Aksine lunapark küçük bir kısmıdır Pavli’nin.

Sponsorlu Bağlantı
Sponsorlu Bağlantı

Kendini bildim bileli Pavli panayırına katılıyorum…

1910 Yılından Beri Kesintisiz Kutlanan Trakyalıların İple Çektiği Sonbahar Eğlencesi: Pavli Panayırı

Çocukken katıldığı panayıra şimdi çocuklarıyla geldiğini anlatan Gülşen Sevimer, “Bu bizim için bayramdan çok daha kıymetli. Tüm Trakya’nın katıldığı kültürel ve akraba, arkadaş, kardeşlerimiz ile karşılaştığımız bir toplantı. Hem ticari yönü var hem eğlence yönü var. Lunaparkıyla, esnaflarıyla güzel bir değerimiz.” diyor.

Kaynaklar: 1, 2

İlginizi çekebilecek diğer içerikler


Bunlar da ilginizi çekebilir