30 Ağustos: Büyük Zaferin 97’inci Yıl Dönümünde Bir Tarih Nasıl Yazıldı?

Erkan Doruk 30 Ağustos 2019

30 Ağustos 1922 yıllarca süren Kurtuluş Savaşı’nın zaferle sonuçlandığını müjdeleyen bir tarih olarak da kayıtlara geçti.

Mustafa Kemal Paşa komutasındaki Türk ordusunun zaferi ile sonuçlanan Büyük Taarruz ve Başkomutanlık Meydan Muharebesi, dünya tarihinin gördüğü en büyük kahramanlık destanlarından biri olarak tarihe geçti. Mustafa Kemal Atatürk, Nutuk’ta Büyük Taarruz’u “muazzam bir eser” olarak nitelendirerek şu sözlerle anlatmaktadır: “Bu eser, Türk milletinin hürriyet ve istiklal düşüncesinin ölümsüz bir abidesidir. Bu eseri yaratan bir milletin evladı, bir ordunun başkomutanı olduğumdan, mutluluk ve bahtiyarlığım sonsuzdur.”

İşte 97’nci yılında, Türk Milletinin şanlı tarihinin dönüm noktasına gidişin adım adım öyküsü:

20 Temmuz 1922’de kendisine 4. kez başkomutanlık yetkisi verilen Mustafa Kemal, işgalcilere karşı hazırlıklarını gizlice yürüttü.

30 Ağustos: Büyük Zaferin 97’inci Yıl Dönümünde Bir Tarih Nasıl Yazıldı?

Bunun başlıca iki nedeni vardı; gereken cephane ve malzemeyi toparlayabilmek, savaş için yeterli asker sayısına ulaşmak.

30 Ağustos: Büyük Zaferin 97’inci Yıl Dönümünde Bir Tarih Nasıl Yazıldı?

Başkumandan Mustafa Kemal, Genelkurmay Başkanı Fevzi Çakmak ve Garp Cephesi Kumandanı İsmet İnönü ve Birinci Ordu Komutanı Nureddin İbrahim Konyar, bir araya gelerek taarruz ile ilgili son detayları görüştü.

30 Ağustos: Büyük Zaferin 97’inci Yıl Dönümünde Bir Tarih Nasıl Yazıldı?

Hatta büyük taarruz öncesinde diplomatlara bir çay partisi bile verildi.

30 Ağustos: Büyük Zaferin 97’inci Yıl Dönümünde Bir Tarih Nasıl Yazıldı?
Sponsorlu Bağlantı
Sponsorlu Bağlantı

Bunun ardından da milli mücadelenin en kritik savaşlarından biri olan büyük taarruz için düğmeye basıldı.

30 Ağustos: Büyük Zaferin 97’inci Yıl Dönümünde Bir Tarih Nasıl Yazıldı?

Savaşa katılan Türk ordusundaki asker sayısı 207 bin civarında iken, Yunan askeri sayısı ise yaklaşık 225 bindi.

30 Ağustos: Büyük Zaferin 97’inci Yıl Dönümünde Bir Tarih Nasıl Yazıldı?

Yunan ordusunun silah ve cephane konusunda Türk ordusuna karşı sayıca üstünlüğü de bulunuyordu. Hava desteğinde ise Türk ordusunun gücü, karşısındaki orduya göre oldukça zayıftı.

30 Ağustos: Büyük Zaferin 97’inci Yıl Dönümünde Bir Tarih Nasıl Yazıldı?

İki ordu arasındaki savaş, piyade ve süvari birlikleri arasında geçecekti.

30 Ağustos: Büyük Zaferin 97’inci Yıl Dönümünde Bir Tarih Nasıl Yazıldı?

Türk süvari birlikleri kendilerine düşen hayati görevi layıkıyla yerine getirerek savaşın kazanılmasında önemli rol oynayacaktı.

30 Ağustos: Büyük Zaferin 97’inci Yıl Dönümünde Bir Tarih Nasıl Yazıldı?
Sponsorlu Bağlantı
Sponsorlu Bağlantı

26 Ağustos gecesi Afyon’da başlayan Büyük Taarruz’u Mustafa Kemal, bizzat kendisi yönetti.

30 Ağustos: Büyük Zaferin 97’inci Yıl Dönümünde Bir Tarih Nasıl Yazıldı?

Birçok cephede bulunan Mustafa Kemal’in savaş meydanlardaki büyük tecrübesi, buradaki savaşın kazanılmasında da önemli rol oynayacaktı.

30 Ağustos: Büyük Zaferin 97’inci Yıl Dönümünde Bir Tarih Nasıl Yazıldı?

Ünlü şair Nazım Hikmet, Büyük Taarruz Zaferi’ni anlattığı şiirinde muharebeninin başlangıç anlarını şu sözlerle tasvir eder;

30 Ağustos: Büyük Zaferin 97’inci Yıl Dönümünde Bir Tarih Nasıl Yazıldı?

“Dağlarda tek, tek ateşler yanıyordu. Ve yıldızlar öyle ışıltılı, öyle ferahtılar ki şayak kalpaklı adam nasıl ve ne zaman geleceğini bilmeden güzel, rahat günlere inanıyordu ve gülen bıyıklarıyla duruyordu ki mavzerinin yanında, birdenbire beş adım sağında onu gördü.

Paşalar onun arkasındaydılar.
O, saatı sordu. Paşalar: “Üç” dediler.
Sarışın bir kurda benziyordu. Ve mavi gözleri çakmak çakmaktı.
Yürüdü uçurumun başına kadar, eğildi, durdu.
Bıraksalar ince, uzun bacakları üstünde yaylanarak ve karanlıkta akan bir yıldız gibi kayarak Kocatepe’den Afyon Ovası’na atlıyacaktı.”

Sis nedeniyle bir saat geciken topçu ateşi, sabahın ilk ışıklarıyla birlikte başladı.

30 Ağustos: Büyük Zaferin 97’inci Yıl Dönümünde Bir Tarih Nasıl Yazıldı?

Yaklaşık yarım saat süren yoğun bombardımanla Yunan mevzileri büyük yıkıma uğratıldı.

30 Ağustos: Büyük Zaferin 97’inci Yıl Dönümünde Bir Tarih Nasıl Yazıldı?
Sponsorlu Bağlantı
Sponsorlu Bağlantı

Piyade birliklerinin taarruzu sayesinde kısa sürede Tınaztepe, Belentepe ve Kalecik bölgeleri geri alındı.

30 Ağustos: Büyük Zaferin 97’inci Yıl Dönümünde Bir Tarih Nasıl Yazıldı?

Bu sırada cephe gerisine sızan süvari birlikleri de Yunan ordusunun İzmir-Afyon iletişim bağlantısını kesmeyi başardı.

30 Ağustos: Büyük Zaferin 97’inci Yıl Dönümünde Bir Tarih Nasıl Yazıldı?

Geri çekilmeye başlayan Yunan ordusu ile Türk askerleri arasında şiddetli çatışmalar yaşandı. Türk ordusu, Yunan askerlerini takibi sürdürdü.

30 Ağustos: Büyük Zaferin 97’inci Yıl Dönümünde Bir Tarih Nasıl Yazıldı?

Yunan askerlerinin Afyon’u terk etmesinin ardından Türk ordusu 27 Ağustos’ta kente girdi. Cepheye her türlü desteği veren halk, askerleri coşkuyla karşıladı.

30 Ağustos: Büyük Zaferin 97’inci Yıl Dönümünde Bir Tarih Nasıl Yazıldı?

Afyon’un kurtuluşu, düşman kuvvetlerinin sıkışmasına yol açtı. Yunanlar demiryolu hakimiyetini de kaybetti. Türk askerleri, 30 Ağustos günü ise Kütahya’ya vardı.

30 Ağustos: Büyük Zaferin 97’inci Yıl Dönümünde Bir Tarih Nasıl Yazıldı?
Sponsorlu Bağlantı
Sponsorlu Bağlantı

Dört gün süren Büyük Taarruz, Dumlupınar Meydan Muharebesi (Başkomutanlık Meydan Muharebesi) zaferiyle taçlandırıldı.

30 Ağustos: Büyük Zaferin 97’inci Yıl Dönümünde Bir Tarih Nasıl Yazıldı?

Bu savaşta Türk ordusu yaklaşık 2 bin 500 kayıp verirken, Yunan ordusundaki ölü sayısı ise 8 bini aştı.

30 Ağustos: Büyük Zaferin 97’inci Yıl Dönümünde Bir Tarih Nasıl Yazıldı?

İki gün sonra Yunan generali Nikolaos Trikupis, Uşak’taki karargahında binlerce asker ile birlikte esir alındı.

30 Ağustos: Büyük Zaferin 97’inci Yıl Dönümünde Bir Tarih Nasıl Yazıldı?

Mustafa Kemal Atatürk, kazanılan bu zaferin ardından Türk askerlerine “Ordular ilk hedefiniz Akdeniz’dir, ileri” talimatını verdi.

30 Ağustos: Büyük Zaferin 97’inci Yıl Dönümünde Bir Tarih Nasıl Yazıldı?

Bu emir doğrultusunda üç koldan ilerleyen Türk ordusu; 1 Eylül’de Uşak’ı, 2 Eylül’de Eskişehir’i, 6 Eylül’de Balıkesir ve Bilecik’i, 7 Eylül’de Aydın’ı, 8 Eylül’de Manisa’yı geri aldı. İşgalci askerlere son darbe ise İzmir’de vurulacaktı.

9 Eylül’de İzmir’in de geri alınmasıyla birlikte Anadolu toprakları, Mustafa Kemal ve silah arkadaşları sayesinde ilk kez rahat nefes alıyordu.

30 Ağustos: Büyük Zaferin 97’inci Yıl Dönümünde Bir Tarih Nasıl Yazıldı?
Sponsorlu Bağlantı
Sponsorlu Bağlantı

Çanakkale ve Sakarya savaşlarında işgalci güçler geri püskürtülürken, Başkomutanlık Meydan Muharebesi ilk kez zaferle sonuçlanan taarruz savaşı olarak tarihe geçti.

30 Ağustos: Büyük Zaferin 97’inci Yıl Dönümünde Bir Tarih Nasıl Yazıldı?

30 Ağustos 1922 yıllarca süren Kurtuluş Savaşı’nın zaferle sonuçlandığını müjdeleyen bir tarih olarak da kayıtlara geçti.

30 Ağustos: Büyük Zaferin 97’inci Yıl Dönümünde Bir Tarih Nasıl Yazıldı?

İlginizi çekebilecek diğer içerikler


Bunlar da ilginizi çekebilir