Açlık Oyunları’ndan Daha Zorlu Bir Mücadele: 1904 St. Louis Olimpiyatları Maratonu

Hakan Ileri 8 Aralık 2020

Maraton, kapanış gününden hemen önce gerçekleştirilen, Olimpiyatların en simgesel yarışlarından biridir. Ancak günümüzdeki maratonların hiçbiri, çok sayıda sporcunun ölümden döndüğü, yarışı ancak yarısından az bir kısmının tamamlayabildiği 1904 Olimpiyatları maratonu ile karşılaştırılamaz.

1904 Olimpiyat Oyunları St. Louis, ABD’de yapıldı. Oyunlarda, günümüzde düzenlenen olimpiyat oyunlarındaki spor dallarının sadece 3’te biri vardı. Bu yarışmaların pek çoğu da kadınlara kapalıydı. Seyahat güçlükleri ve Rusya ile Japonya savaşı gerginliğinden dolayı sadece 62 uluslararası atlet oyunlara katılmıştı. Bir fikir vermesi açısından 2016 Rio Yaz Olimpiyatları’na katılan sporcu sayısı 11 bin 544 idi. Aslında Olimpiyat oyunlarını Chicago düzenleyecekti, ancak Louisiana’da aynı günlerde düzenlenecek Dünya Fuarı’nı gerekçe gösteren St. Louis olimpiyatları düzenlemek için bastırdı ve hedefine ulaştı. Dünya Fuarı ve Olimpiyat Oyunları birleştirilerek tek bir etkinlik olarak kutlanacaktı.

Günümüz maratonları, 1904 Olimpiyatları maratonu ile karşılaştırıldığında çocuk oyunu gibi kalıyor.

1904 St Louis Olimpiyat Oyunları

Birçok sporcu ölümden döndü, yarışı ancak yarısından az bir kısmı tamamlamayı başardı.

Nedendir bilinmez, organizatörler maraton koşusunun sabah değil de öğleden sonra yapılmasının daha iyi olacağına karar verdiler.

1904 St Louis Olimpiyat Oyunları - 1

Bu, sporcuların 30 derecenin üzerindeki sıcaklıkta koşmaları anlamına geliyordu.

1904 St Louis O2limpiyat Oyunları -

Sporcuların ulaşabileceği tek su kaynağı, 18 kilometrelik alan içerisinde bulunan bir su kuyusuydu.

1904 St Louis Olimpiyat Oyunları - 3
Sponsorlu Reklamlar
Sponsorlu Reklamlar

Güzergah tamamıyla toprak yoldan oluşuyordu.

1904 St Louis Olimpiyat Oyunları - 4

Sporcuların önünde, yanında, arkasında hareket eden araçlar ve at abaları büyük bir toz bulutu oluşmasına sebep oluyor, bu da sporcuları çok kötü etkiliyordu.

Olimpiyat müsabakalarını takip eden gazeteci Charles Lucas, koşuya katılan atletlerin çoğunun kuyu suyuna alışık olmadığını ve bu yüzden çoğunun bağırsaklarının bozulduğunu yazmıştır.

1904 St Louis Olimpiyat Oyunları - 5

Amerikalı atlet William Garcia, yarışın yarısında yol üzerinde yatarken bulundu.

1904 St Louis Olimpiyat Oyunları - 6

İnsanlar, Amerikalı atlet William Garcia’yı yarışın yarısında yol ortasında yatarken buldu. Yoldaki araçların ve at arabalarının sebep olduğu tozları teneffüs etmesinden kaynaklanan iç kanaması vardı. Sonradan yapılan açıklamaya göre Garcia’nın soluduğu ve yuttuğu toz partikülleri mide duvarına büyük zarar vermiş ve ciddi bir kanamaya sebep olmuştu. Garcia neredeyse hayatını kaybediyordu.

Kübalı postacı Andarin Carvajal, muhtemelen maratonun en hazırlıksız atletiydi.

1904 St Louis Olimpiyat Oyunları - 7

Maratona katılan atletler arasında belki de yarışa en hazırlıksız olanı Kübalı postacı Andarin Carvajal’dı. Andarin tüm parasını New Orleans’ta kaybetmişti, St. Louis’e gelebilmek için otostop çekmişti ve şort haline getirebilmek için pantolonunun paçalarını kesmişti. Yarışın başlamasından hemen önce 40 saattir ağzına tek lokma yiyecek koymamıştı, bu sebeple yarışın ortalarında bir yerde gördüğü meyve bahçesinden elma almak için durmuştu. Ancak yediği elmalar çürüktü. Zehirlenen Carvajal, mide krampları yaşamasına rağmen yarışı bitirebilmek ve hatta birinci olmak için tüm gücüyle devam etti. Yaşadıklarına karşın yol üzerinde gördüğü her kalabalığın yanında durdu ve insanlarla sohbet etti. Bütün bu olanlara rağmen Carvajal mucizevi şekilde yarışı bitirmeyi başardı, üstelik 4’üncü olmuştu.

Olimpiyatlarda, maraton koşusunu tamamlayabilen ilk siyahi atletler de bu yarışta yer alıyordu.

1904 St Louis Olimpiyat Oyunları - 8

Bir olimpiyat oyununda maraton koşusunu tamamlayabilen ilk siyahi atletler de bu yarıştaydı. Güney Afrikalı iki atlet Len Tau (Len Taunyane) ve Yamasani’nin (Jan Mashiani) maratonu rekor bir derece ile tamamlayacağı öngörülüyordu, ancak öyle olmadı. Taunyane ancak dokuzuncu olabildi, Mashiani ise yarışta kendisini köpekler kovaladığı için ancak 12’nci sırada yer bulabildi.

Amerikalı atlet Frederick Lorz, bitiş çizgisine yakın bir yerde inerim diyerek yarış içinde arabaya bindi.

1904 St Louis Olimpiyat Oyunları - 9

Elbette Amerikalı atlet Frederick Lorz yarışı arabayla tamamlamayı önceden planlamamıştı, yarışın 15’inci kilometresinde dehidrasyon yüzünden tamamen tükenme noktasına geldi. Bitiş çizgisinin yakınlarına kadar arabayla gitme fikri o an çok da sıra dışı gelmedi. Bindiği araç yarışın 30’uncu kilometresinde bozuldu, derhal araçtan inen Lorz kalan 8 kilometrelik kısmı koşmaya başladı. Ve Lorz birinci oldu… İnsanlar onu omuzlara alırken Lorz sanki yarışı bileğinin hakkıyla kazanmış gibi davranmaya devam etti. Öyle ki ABD Başkanı Roosevelt’in kızı Alice Roosevelt ile fotoğraflar bile çektirdi.

Tam altın madalyayı almak için kürsüye çıkmaya hazırlanıyordu ki biri çıkıp Lorz’un yarışın bir kısmını araç içinde geçirdiğini söyledi. Lorz bunu kabul etti ve şaka yaptığını söyledi, ancak bu onun olimpiyatlardan ömür boyu menedilmesini engellemedi.

Bu hikayelerin hiçbiri, yarışın nihai birincisi İngiliz doğumlu Amerikalı atlet Thomas Hicks’in hikayesi kadar ilginç değil.

1904 St Louis Olimpiyat Oyunları - 10

İster inanın ister inanmayın, şu ana kadar okuduklarınızın hiçbiri, yarışın nihai birincisi İngiliz doğumlu Amerikalı atlet Thomas Hicks’in hikayesi kadar ilginç değil. Hicks, yarışın yaklaşık 16’ncı kilometresinde aşırı yorgunluk göstermeye başladı. Ancak mücadeleyi bırakmadı, koşmaya devam etti, kendisine destek olan iki adamın arasında koşuyordu. Hicks su için yalvarırken, yanındaki iki adam bir sünger yardımıyla Hicks’in dudaklarını distile su ile ıslatıyordu. Yarışın bitmesine yaklaşık 11 kilometre kala Hicks’in artık dayanacak gücü kalmadı, tek istediği yere uzanıp dinlenmekti, ancak ona destek olan iki adam buna izin vermedi. Bunun yerine Hicks’e bir doz “striknin sülfat” verdiler, bu fare zehrinden başka bir şey değildi. Yüksek dozda ölümcül olan bu zehri o günlerde insanlar uyarıcı olarak kullanıyordu ve o zamanlarda performans artırıcı ilaçların kullanımı konusunda herhangi bir kural yoktu.   

Striknin yüzünden Hicks’in beti benzi attı, topallamaya başladı.

1904 St Louis Olimpiyat Oyunları - 11

Aldığı fare zehri Hicks’i kötü etkilemişti, ancak Lorz’un diskalifiye olduğunu öğrenince kendisine bir güç geldi. Ancak, antrenörleri dahil hiç kimse onun yarışı bitirebileceğine dahi inanmıyordu. Hicks’e yumurta akıyla birlikte bir miktar daha striknin verdiler. Yalnız bu sefer zehir daha kolay mideye insin diye brandy (alkollü içki) de içirdiler. Gazeteci Charles Lucas yarışın son 4 kilometresi için şunları yazdı: “Hicks mekanik olarak koşuyor, iyi yağlanmış bir makineden farkı yok. Gözleri boş ve duygusuz bakıyor; rengi çok soluk, derisi neredeyse şeffaf; kollarına sanki ağırlıklar bağlanmış gibi; bacaklarını zar zor kaldırıyor, dizleri neredeyse kaynamış gibi sert, bükülmüyor.”

Sponsorlu Reklamlar
Sponsorlu Reklamlar

Hicks halüsinasyon görmeye başlıyor.

1904 St Louis Olimpiyat Oyunları - 12

Yarışın bitmesine hala 30 kilometreden fazla kaldığını düşünüyor. Son kilometrelerin içine girdiğinde yanındaki insanlara bir şeyler yemek için yalvarıyor. Ardından boylu boyunca yere seriliyor. İlk başta hemen biraz daha brandy içiriyorlar, daha sonra ise baha fazla yumurta akı içiriyorlar. Hicks yarışı tamamlamak için geçmesi gereken son iki tepenin ilkinde ayağa kalkıyor ve yokuş aşağı salıyor kendisini. Stadyuma girdiğinde koşmaya gayret ediyor ancak ayakları birbirine dolanıyor. Antrenörü Hicks’i kucaklayıp bitiş çizgisine kadar taşıyor, Hicks bacaklarını ileri geri hareket ettirirken antrenörü onu kucağında bitiş çizgisinden geçiriyor. Ve Hicks birinci ilan ediliyor.

Hicks’in yeniden ayakta durabilmesi için 4 doktor ve 1 saat gerekiyor.

1904 St Louis Olimpiyat Oyunları - 13

Hicks’in kendine gelip yeniden ayakta durabilmesi için 4 doktor 1 saat boyunca uğraşıyor. Hicks yarış boyunca 2 kilo kaybediyor ve yaptığı açıklamada: “Hayatım boyunca daha önce bunun gibi zorlu bir parkurda koşmamıştım. Korkunç tepeler insanı neredeyse parçalarına ayırıyor.” Hicks ve Lorz bir sonraki yıl Bostom Maratonu’nda yine karşı karşıya geliyorlar. 2:38:25’lik derecesiyle yarışı Lorz kazanıyor, bu sefer sadece kendi ayaklarını kullanarak başarıyor bunu.

Maratonun rotası

1904 St Louis Olimpiyat Oyunları - 14

İlginizi çekebilecek diğer içerikler

Sponsorlu Reklamlar
Sponsorlu Reklamlar