Altında Dükkan Olan Binaların Depremde Yıkılma İhtimali Neden Yüksek?

Bora Yakis 4 Kasım 2020

6,9’luk İzmir Depremi’nde yıkılan binaların genellikle altında dükkan olan binalar olduğunu görüyoruz, peki altında dükkan olan binaların depremde yıkılma ihtimali neden yüksek?

Ege Denizi Seferihisar açıklarında meydana gelen 6,9 büyüklüğündeki depremde can kaybı 114’e yükseldi. Yaralanan 1035 vatandaştan 898’i taburcu edildi, 137 kişinin tedavisi ise sürüyor. AFAD Başkanı Güllüoğlu, deprem bölgesinde yıkılan 17 binanın tamamında arama kurtarma çalışmalarının tamamlandığını duyurdu.

İzmir depreminde yıkılan binalar

Deprem bölgesinde yıkılan veya ağır hasar alan binalara baktığımızda genellikle altında dükkan olan binalar olduğunu görüyoruz. Peki altında dükkan olan binaların depremde yıkılma ihtimali neden yüksek hiç düşündünüz mü? Ekşi Sözlük yazarı “barissia” bu konuyla ilgili olarak açıklayıcı bir yazı kaleme almış.

Bu durumun iki tane sebebi var.

İzmir depreminde yıkılan binalar - 2

Birincisi, zayıf ve/veya yumuşak kat etkisi dediğimiz durum. Bildiğiniz gibi, konut türü yapılarda genelde kat yüksekliği 3 metre civarındadır. Zemin katı ticarethane olan yapılarda bu katın yüksekliği ise genelde 4 metreden başlamakla birlikte, üst katlarda yer alan duvarlar da genelde bulunmaz. Bu da binaya gelen deprem kuvvetlerinin duvarlar tarafından sönümlenmemesi ya da kolon boylarının arttığı için de bu eleman rijitliklerinin azalması anlamına gelir. Elbette önlem alınmazsa.

Sponsorlu Bağlantı
Sponsorlu Bağlantı

İkinci husus ise daha da tehlikeli bir durum olan kısa kolon etkisidir.

İzmir depreminde yıkılan binalar - 1

Eğer ilgili dükkanlarda 50 cm yüksekliğindeki gibi parapet duvarlar ya da perdeler varsa (hani dükkan pencerelerinin oturduğu minik duvarlar) ve bunlar da kolonlara bitişik olarak yapılırsa, deprem anında kolon tüm yükleri bu kısa kolon tarafına küpüyle orantılı olarak alır. Böylelikle de mevcut kolon bu alt noktadan patlayarak taşıyıcılığını ve bütünlüğünü yitirir.

İzmir depreminde yıkılan binalar - 3
Altında Dükkan Olan Binaların Depremde Yıkılma İhtimali Neden Yüksek?

Aynı yerde bir binanın yıkılıp diğerinin ayakta kalmasında en büyük fark bu kusurların oluşmasıdır. Bundan sonra yapılara bu gözle bakmanız dileğiyle.

İlginizi çekebilecek diğer içerikler