Attila İlhan Şiirlerinin Bize Öğrettikleri

Sezgin Eroglu 11 Ekim 2018

Tam ismi, Attilâ Hamdi İlhan olan Attilâ İlhan 15 Haziran 1925’te İzmir Menemen’de doğdu. Babası savcı Muharrem Bedrettin İlhan, annesi Emine Memnune Hanım’dı. Babası emekli olduktan sonra avukatlık yapmak için İzmir’i tercih edince, ilköğrenimini Karşıyaka Cumhuriyet İlkokulu’nda ve Karşıyaka Ortaokulu’nda bitirdi.

İzmir Atatürk Lisesi birinci sınıfındayken mektuplaştığı bir kıza yazdığı Nazım Hikmet şiirleriyle yakalanmasıyla 1941 Şubat’ında, 16 yaşındayken tutuklandı ve okuldan uzaklaştırıldı. Üç hafta gözetim altında kaldı. İki ay hapiste yattı. Türkiye’nin hiçbir yerinde okuyamayacağına dair bir belge verilince, eğitim hayatına ara vermek zorunda kaldı. Danıştay kararıyla, 1944 yılında okuma hakkını tekrar kazandı ve İstanbul Işık Lisesi’ne yazıldı. 1946’da mezun oldu.

Babası Nedim’in şiirlerini, annesi roman okumayı severdi. Edebiyatsever bir ailenin çocuğu olan Attilâ İlhan’ın çocukluğu haliyle kitaplarla iç içe geçti. İlk şiir denemelerini henüz ilkokul üçüncü sınıftayken yaptı. Lise sonda amcasının kendisinden habersiz şiirini gönderdiği CHP Şiir Armağanı’nda “Cebbar Oğlu Mehemmed” ile pek çok ünlü şairi geride bırakıp ikinci oldu. 1948’de ilk şiir kitabı Duvar’ı kendi imkanlarıyla yayımladı.

On beşe yakın senaryoya Ali Kaptanoğlu adıyla imza attı. Sekiz yıl İzmir’de kaldığı dönemde, Demokrat İzmir gazetesinin başyazarlığını ve genel yayın yönetmenliğini yürüttü. Daha sonra ise yazarlık dönemine ağırlık vererek roman ve şiirler yazdı. 1968’de Biket İlhan ile evlendi, 15 yıl evli kaldı.

Ve şiirleriyle bize çok şey öğretti, farkında olmadan kendi duygularımızı yaşadık onun şiirlerinde. İçimizden geçenleri, dolup da söyleyemediklerimizi en güzel haliyle yine o anlattı bize. 2005 yılında kaybettiğimiz Attila İlhan’ı ölümünün 13. yıl dönümünde, o duyguları anlatan mısralarıyla anıyoruz.

1. Ayrılığı kabullenmeyi, sevmenin bir parçası olduğunu öğrendik.

Attila İlhan Şiirlerinin Bize Öğrettikleri
Ayrılık Sevdaya Dahil

çünkü ayrılıklar da sevdaya dahil
çünkü ayrılanlar hala sevgili
yanlızlık hızla alçalan bulutlar karanlık bir ağırlık
hava ağır toprak ağır yaprak ağır
su tozları yağıyor üstümüze
özgürlüğümüz yoksa yalnızlığımız mıdır
eflatuna çalar puslu lacivert bir sis kuşattı ormanı
karanlık çöktü denize
yanlızlık çakmak taşı gibi sert elmas gibi keskin
ne yanına dönsen bir yerin kesilir fena kan kaybedersin
kapını bir çalan olmadı mı hele elini bir tutan
bilekleri bembeyaz kuğu boynu parmakları uzun ve ince
sımsıcak bakışları suç ortağı kaçamak gülüşleri gizlice
yalnızların en büyük sorunu tek başına özgürlük ne işe yarayacak
bir türlü çözemedikleri bu ölü bir gezegenin soğuk tenhalığına
benzemesin diye özgürlük mutlaka paylaşılacak suç ortağı bir sevgiliyle
sanmıştık ki ikimiz yeryüzünde ancak birbirimiz için varız
ikimiz sanmıştık ki tek kişilik bir yalnızlığa bile rahatça sığarız
hiç yanılmamışız her an düşüp düşüp kristal bir bardak gibi
tuz parça kırılsak da hala içimizde o yanardağ ağzı
hala kıpkızıl gülümseyen sanki ateşten bir tebessüm zehir zemberek aşkımız.

2. Karşılıksız aşklarla baş etmeyi öğrendik, öfkemizi söyleyip susmayı, duygularımızı haykırmayı öğrendik.

Attila İlhan Şiirlerinin Bize Öğrettikleri
Üçüncü Şahsın Şiiri
gözlerin gözlerime değince
felaketim olurdu ağlardım
beni sevmiyordun bilirdim
bir sevdiğin vardı duyardım
çöp gibi bir oğlan ipince
hayırsızın biriydi fikrimce
ne vakit karşımda görsem
öldüreceğimden korkardım
felaketim olurdu ağlardım

3. Seve seve vazgeçmeyi öğrendik, sevmeyi ve vazgeçmeyi öğrendik.

Attila İlhan Şiirlerinin Bize Öğrettikleri
Aysel Git Başımdan

sevindiğim anda sen üzülürsün.
sonbahar uğultusu duymamışsın ki
içinden bir gemi kalkıp gitmemiş,
uzak yalnızlık limanlarına.
aykırı bir yolcuyum dünya geniş,
büyük bir kulak çınlıyor içimdeki.
çetrefil yolculuğum kesinleşmiş.
sakın başka bir şey getirme aklına.
Aysel git başımdan ben sana göre değilim,
ölümüm birden olacak seziyorum,
hem kötüyüm karanlığım biraz çirkinim.
Aysel git başımdan seni seviyorum…

Sponsorlu Bağlantı
adsense
Sponsorlu Bağlantı
adsense

4. Sevdiğimizin bize ne anlam ifade ettiğini sorguladık, karşılıksız aşkımıza karşılık aradık.

Attila İlhan Şiirlerinin Bize Öğrettikleri
Sen Benim Hiçbir Şeyimsin

sen benim hiçbir şeyimsin
hiçbir sevişmek yaşamışlığım
henüz bos bir roman sahifesinde
hiç kimse misin bilmem ki nesin
ne çok çığlıkların silemediği
zaten yok bir tren penceresinde

sen benim hiçbir şeyimsin
yabancı bir şarkı gibi yarım
yağmurlu bir ağaç gibi ıslak
hiç kimse misin bilmem ki nesin
uykumun arasında çağırdığım
çocukluk sesinle ağlayarak

sen benim hiçbir şeyimsin

5. Bizi tamamlayanı, diğer yarımızı bulduğumuzda bunu yüksek sesle bağırmayı öğrendik.

Attila İlhan Şiirlerinin Bize Öğrettikleri
Ben Sana Mecburum
ben sana mecburum bilemezsin
adını mıh gibi aklımda tutuyorum
büyüdükçe büyüyor gözlerin
ben sana mecburum bilemezsin
içimi seninle ısıtıyorum

ağaçlar sonbahara hazırlanıyor
bu şehir o eski İstanbul mudur?
karanlıkta bulutlar parçalanıyor
sokak lambaları birden yanıyor
kaldırımlarda yağmur kokusu
ben sana mecburum sen yoksun

6. Yalnızlığımızı öğrendik, bir başımıza.

Attila İlhan Şiirlerinin Bize Öğrettikleri
Sen Yoksun

fosforlu ışıklarıyla gökyüzü bir deniz
havada kanat sesleri
ve çılgın kokular.

deniz yok
yıldızlar uzaklaşıyor
ben yine yalnız kalıyorum
İstanbul minareler kaybolmuş
sen yoksun.

Sponsorlu Bağlantı
adsense
Sponsorlu Bağlantı
adsense

7. Öyle bir özlemek ki, nasıl özlemek… Özlemeyi öğrendik, belki hiç görmediğimiz birini.

Attila İlhan Şiirlerinin Bize Öğrettikleri
Pia
ne olur kim olduğunu bilsem Pia’nın
ellerini bir tutsam ölsem
böyle uzak uzak seslenmese
ben bir şehre geldiğim vakit
o başka bir şehre gitmese
otelleri bomboş bulmasam
içlenip buzlu bir kadeh gibi
buğulanıp buğulanıp durmasam
ne olur sabaha karşı rıhtımda
çocuklar pia’yı görseler
bana haber salsalar bilsem
içimi büsbütün yıldız basar
bir hançer gibi çıkıp giderdim

8. Sevmenin en ideal halini öğrendik, içimizde yarattığımız aşkı, sevdayı gördük.

Attila İlhan Şiirlerinin Bize Öğrettikleri
Böyle Bir Sevmek
ne kadınlar sevdim zaten yoktular
yağmur giyerlerdi sonbaharla bir.
azıcık okşasam sanki çocuktular,
bıraksam korkudan gözleri sislenir.
ne kadınlar sevdim zaten yoktular
böyle bir sevmek görülmemiştir.
hayır, sanmayın ki beni unuttular.
hala ara sıra mektupları gelir.
gerçek değildiler, birer umuttular
eski bir şarkı, belki bir şiir
ne kadınlar sevdim zaten yoktular.
yalnızlıklarımda elimden tuttular
uzak fısıltıları içimi ürpertir.
sanki gökyüzünde birer buluttular,
nereye kayboldular şimdi kim bilir.
ne kadınlar sevdim zaten yoktular
böyle bir sevmek görülmemiştir.

9. Duyguların karmaşasını, karışıklığını, kararsızlığını öğrendik; bizim anlatamadıklarımızı Attila İlhan’dan dinledik.

Attila İlhan Şiirlerinin Bize Öğrettikleri

Elimden Gelen bu
elimden gelen bu ben iki kişiyim
ikisi birden çıkmaya uğraşıyor
bilmem ki hangisinden nasıl vazgeçeyim
birisi yeni baştan serüvene başlamış
öbürü silahında son mermiyi sıkıyor
çoğalmak neyse ne azalmak zor.

10. Kimi sevdiğimizi hatırlattı bize, belki de hiç unutamadığımızı…

Attila İlhan Şiirlerinin Bize Öğrettikleri
Kimi Sevsem Sensin

kimi sevsem sensin & senden ibaret
hepsini senin adınla çağırıyorum
arkamdan şımarık gülüşüyorlar
getirdikleri yağmur & sende unuttuğum
hani o sımsıcak iri çekirdekli
senin gibi vahşi öpüşüyorlar
kimi sevsem sensin & hayret
in misin, cin misin anlamıyorum

11. Yalnızlığı anlattı bize, ucundan kıyısından, sessiz ve sakince.

Attila İlhan Şiirlerinin Bize Öğrettikleri
Adım Sonbahar
nasıl iş bu
her yanına çiçek yağmış
erik ağacının
ışık içinde yüzüyor
neresinden baksan
gözlerin kamaşır

oysa ben akşam olmuşum
yapraklarım dökülüyor
usul usul
adım sonbahar

12. Çaresizliklerimizi öğretti bize, korkularımızı, içimizdeki açlığı, terk edilmişliği.

Attila İlhan Şiirlerinin Bize Öğrettikleri
Yağmur Kaçağı
elimden tut yoksa düşeceğim
yoksa bir bir yıldızlar düşecek
eğer şairsem beni tanırsan
yağmurdan korktuğumu bilirsen
gözlerim aklına gelirse
elimden tut yoksa düşeceğim
yağmur beni götürecek yoksa beni
geceleri bir çarpıntı duyarsan
telâş telâş yağmurdan kaçıyorum
sarayburnu’ndan geçiyorum
akşamsa eylülse ıslanmışsam
beni görsen belki anlayamazsın
içlenir gizli gizli ağlarsın
eğer ben yalnızsam yanılmışsam
elimden tut yoksa düşeceğim
yağmur götürecek yoksa beni.

13. Geride kalırsak yaşayacağımız acıları anlattı bir çırpıda.

Attila İlhan Şiirlerinin Bize Öğrettikleri
Ağustos Çıkmazı
beni koyup koyup gitme, n’olursun
durduğun yerde dur
kendini martılarla bir tutma
senin kanatların yok
düşersin yorulursun
beni koyup koyup gitme, n’olursun
bir deniz kıyısında otur
gemiler sensiz gitsin bırak
herkes gibi yaşasana sen
işine gücüne baksana
evlenirsin, çocuğun olur
beni koyup koyup gitme, n’olursun

Sponsorlu Bağlantı
adsense
Sponsorlu Bağlantı
adsense

14. Ve yalnızlığımızı…

Attila İlhan Şiirlerinin Bize Öğrettikleri
Yalnızlık Şiiri
karanlığın insanı delirten bir ihtişamı vardır
yıldızlar aydınlık fikirler gibi havada salkım salkım
bu gece dağ başları kadar yalnızım
çiçekler damlıyor gecenin parmaklarından
dudaklarımda eski bir mektep türküsü
karanlıkta sana doğru uzanmış ellerim
gözlerim gözlerini arıyor durmadan
nerdesin?

Ve ölümü…

Attila İlhan Şiirlerinin Bize Öğrettikleri
An Gelir

görünmez bir mezarlıktır zaman
şairler dolaşır saf saf
tenhalarında şiir söyleyerek
kim duysa & korkudan ölür
-tahrip gücü yüksek-
saatli bir bombadır patlar
an gelir
Attilâ İlhan ölür


Bunlar da ilginizi çekebilir