kategoriler

Boğaziçi Köprüsü’nün Dayanma Gücünü Hesaplamak İçin Yapılan İlginç Statik Yükleme Deneyi


Şimdiki adıyla 15 Temmuz Şehitler Köprüsü, eski adıyla Boğaziçi Köprüsü, hizmete açılmadan 15 gün önce ilginç bir deneye sahne olmuş.

Köprünün statik yük altındaki tepkilerini ölçmek için inşası sırasında yapılmış deneylerdir. Tabi olay yeri Türkiye olunca bu deneylerin yapılışı da farklı oluyor. İşte bu son derece önemli deneyin son derece özgün yapılış şekli ve ortaya çıkan sonuçlar;

Not: Buradaki bilgiler İnşaat Mühendisleri Odası’nın yayınlarından birinden alınmış olup Ekşi Sözlük yazarı chemical dependency tarafından paylaşılmıştır.

Köprünün statik yükleme deneyleri için, İngiliz müşavir firması freeman fox’un talebi üzerine, karayolları enteresan bir yöntem uygulamış.

15.10.1973 gecesi, “köprü açıldı, artık oradan geçeceksiniz” diye Kabataş araba vapuru kuyruğunda bekleyen yaklaşık 140 kamyon, çeşitli deneylerde kullanılacaklarından habersiz, köprü üzerine getirilmiş ve iki buçuk şerit halinde köprü tam boyca bu kamyonlarla doldurulmuş. Yaklaşık bir saat süren ve köprünün iki buçuk şeridinin toplam boyca kamyonlarla yüklenmesine tekabül eden 1’inci konumda ölçümler tamamlandıktan sonra, köprünün beylerbeyi tarafındaki yarısındaki kamyonlar boşaltılmış. Geriye kalan Ortaköy tarafında, yarım köprü boyundaki kamyon yükleri altında, aynı ölçümler tekrar edilmiş. Bu işler yaklaşık bir buçuk saat sürmüş ve açılışa kadar bir daha köprüden kamyon geçirilmemiş.

Sponsorlu Bağlantı
Sponsorlu Bağlantı

Bu iki ayrı 1 ve 2’nci yükleme konumları için, tabliyenin çeşitli yerlerine yerleştirilen gerilme rozetleri ile, maksimum şekil değiştirmeler ve maksimum çelik gerilmeleri ölçülmüş.

Yapılan topografik nivelman ölçümleri sonucunda, köprünün tüm boyca yüklenmesi (konum 1) halinde, maksimum göçmenin 123 cm olduğu saptanmış. Açıklığın yarısının yüklenmesi, (konum 2) halinde ise, maksimum çökme 124 cm, maksimum yükselme 64 cm olarak ölçülmüş. Tüm boyca yükleme demek olan, 1’inci konumda 1679 ton yük altındaki çökme 123 cm olduğuna göre, köprünün kuleden kuleye güvenle taşıyabileceği 2650 tonluk yük altında bu maksimum çökmenin 190 cm gibi çok yüksek bir değere ulaşacağı hesaplanmış.

Sponsorlu Bağlantı
Sponsorlu Bağlantı

Sonuç:

Güvenli trafik yükü olan 2650 tona erişebilmek için, ortalama ağırlığı 20 ton, ortalama boyu 10 metre olan kamyonların tampon tampona bir buçuk şeridi doldurması yeterlidir. Boğaziçi köprüsü 6- şeritlidir ve tüm şeritler değil, sadece 3- şerit tampon tampona bu kamyonlar ile yüklenirse (322 kamyon), toplam 6440 ton eder ki, bu yük altında köprü yıkılabilir. Köprünün hem güvenli yük olan 2650 tonu, hem de yıkılma yükü olan 6440 tonu aşmamasını sağlayacak, hiçbir kontrol sistemi mevcut değildir. Bir kaza, bir hadise, bir sis veya bir arıza nedeni ile, 20 tonluk kamyonların tampon tampona sadece bir buçuk şeridi doldurması halinde, güvenli yükleme sınırının aşılacağı ve üç şeridin bu şekilde yüklenmesi halinde ise, kırılma ve kopma sınırına erişileceğini düşünebiliyor musunuz? Köprü üstelik 6- şerit, ya üç şeritten fazlası dolarsa? Bütün, bu hususların trafik akışında etkin ve risk oluşmasına ihtimal bırakmadan kontrol altında tutulması ve bir sinyal sisteminin oluşturulması lazım gelmez mi?

İlginizi çekebilecek diğer içerikler


Bu içeriği arkadaşlarınla paylaşmak ister misin?

Yorumlar

yorumlar

Choose A Format
Personality quiz
Series of questions that intends to reveal something about the personality
Trivia quiz
Series of questions with right and wrong answers that intends to check knowledge
Poll
Voting to make decisions or determine opinions
Story
Formatted Text with Embeds and Visuals
List
The Classic Internet Listicles
Countdown
The Classic Internet Countdowns
Open List
Submit your own item and vote up for the best submission
Video
Youtube, Vimeo or Vine Embeds

Send this to a friend