Doğum Günlerinde Neden Pasta Yiyip Mum Üflüyoruz?

Selen Masal 9 Şubat 2021

Dünya genelinde, hemen hemen her ülkede aynı şekilde kutlanan şeylerin başında doğum günleri geliyor, peki neden pasta yiyip mum üflüyoruz hiç düşündünüz mü?

Dünyanın her yerinde farklı kültürler ve farklı gelenekler hüküm sürüyor. Ancak insanlık olarak paylaştığımız ortak şeyler de var, bunların başında da doğum günleri geliyor. Doğum günü kutlaması dendiğinde ilk akla gelen şey ise doğum günü pastası ve üstünde yanan mumlar. Peki bu gelenek nereden geliyor ve tüm dünyayı nasıl sardı biliyor musunuz? Bu geleneğin nasıl ortaya çıktığı hakkında kesin bilgilere sahip değiliz, ancak birtakım teoriler var.

Biacaip olarak insanların merakını celbeden bu konuyu biraz araştırdık ve olası teorileri sizler için bir araya getirdik.

18. yüzyılda Almanya’da başladı…

1900'ler doğum günü kutlaması

Bu geleneğin, 18. Yüzyılda çocukların doğum günlerinde, onların ruhlarını korumak için Almanya’da başladığını ileri süren bir teori mevcut. Bir başka teoriye göreyse, mum üfleme geleneği Antik Yunan’da Tanrıça Artemis’in doğumunu kutlamak için ortaya çıkan bir gelenek olduğu iddia ediliyor.

1900'ler doğum günü kutlaması-1

Doğum günlerini kutlama şekilleri kültürlere ve dönemlere göre değişiklik gösteriyor. Buna rağmen hepsi benzer formatlara sahip: doğum günü pastası, üstünde mumlar ve yanında tatlı-tuzlu atıştırmalıklar. Pastanın üzerindeki mumlar doğum günü kutlanan kişinin yaşını temsil ediyor ve mumları üflerken tuttuğu dileğin gerçekleşmesi için mumların hepsini tek seferde söndürmesi gerekiyor.

Geçmişte pastalar sadece belli kişilerin doğum günleri için yapılırdı

Antik Roma kutlama

Antik Roma’da doğum günü keki yapmak geleneksel bir uygulamaydı, ancak bu kek yassı, daire şekilli ve sünger kekti, pek bir özelliği yoktu. 15. Yüzyılda Almanya’da fırıncılığın gelişmeye başlamasıyla birlikte müşterilerin doğum günleri için tek katlı kekler üretilmeye başlandı.

Antik Roma kutlama-1

17. yüzyılda üst sınıfta yer alan insanlar için çok katlı ve süslemeli pastalar yapılmaya başlandı. Sanayi devriminin ardından, bu türden pastalar tüm sosyal sınıflar arasında tüketilmeye başlandı. 19. Yüzyılın sonuna gelindiğinde, pastalar birçok Avrupa ülkesinde doğum günlerinin ayrılmaz bir parçası haline geldi.

Pasta üzerindeki mumların üflenmesi Yunan tanrılarına ve kahramanlarına özgüydü

Antik Yunan kutlama

Antik Mısır’da doğum günü partileri sadece kraliyete özgüydü. Bu gelenek, tanrılarının doğum günlerini kutlayan Yunanlılara da aktarıldı. Bu kutlamaların en meşhuru ise Tanrıça Artemis için yapılan doğum günü kutlamasıydı. Her ayın 6’ncı günü Artemis için bir pasta yapılır, süslenir ve üzerine mumlar dikilirdi. Daha sonra bu gelenek Yunan kahramanların, seçkinlerin ve aristokratların doğum günleri için de yapılmaya başlandı.

Doğum günü mumu üfleyen kız çocuğu

Mum yakmanın, kötü ruhları kovmak için kullanılan antik ritüellerle ilişkili olabileceği düşünülüyor. Bu kötü ruhların insanları doğum günlerinde ziyaret ettiği düşünülüyor, bu sebeple doğum günü olan kişiyi kötü ruhlardan korumak için eğlenceler düzenleniyor ve gürültü çıkarılıyor.

Advertisements
Advertisements

Almanlar, çocukların ruhlarını korumak için mum yakma geleneğini sahiplendiler

1900'ler doğum günü kutlaması -2

18. yüzyıl Almanyası’nda, çocukların doğum günlerinde mum yakma geleneği ülke geneline yayıldı. Doğum günlerinde çocuklar, yetişkinler onları koruyabilsin diye oditoryum gibi yerlere götürülürdü.

Johann Wolfgang von Goethe tarafından kaleme alınan bir belgede, doğum günü pastasının ve üstünde yer alan mumların doğum günü kutlanan kişinin yaşını temsil ettiği ifade edilmiştir.

1753 yılından kalma bir kitapta da mumların pastanın kenarlarına yerleştirildiği, tam ortada da bir mum bulunduğu yazılmıştır.

Mumların üflenmesinin yanında başka inanışlar ve gelenekler de vardır

Ünlüler doğum günü kutlamaları

1883 yılında İsveç’te, pasta üzerinde yer alan her bir mumun doğum günü kutlanan kişinin ömrüne eklenecek bir yıl olduğu düşünülürdü. Ancak burada mumlar tek bir nefeste söndürülmez, hepsi bitene kadar tek tek üflenerek söndürülürdü.

Günümüzde, dünyanın pek çok ülkesinde mumları üfleyip söndürmeden önce dilek tutmak bir gelenek halini almıştır. Ancak dileğin gerçekleşebilmesi için pasta üstündeki mumların tek bir seferde söndürülmesi gerekir.

Doğum günü pastası

Pastanın hazırlanması ve şekli bölgeden bölgeye değişiklik göstermektedir. Kimi ülkelerde pasta yerine tuzlu yiyecekler hazırlanır, bazı ülkelerde pastanın için tatlı şurup ile doldurulur, bazı ülkelerde pastada sadece meyveler kullanılır. Ülkemizde ise doğum günleri için her tür pasta makbuldür. Yanında tatlı-tuzlu atıştırmalıklar ve içeceklerle birlikte kutlanır. Özellikle çocukların doğum günlerine büyük özen gösterilirken, yetişkinler bugünü genellikle sevdikleriyle bir arada olmak şeklinde kutlar.

Nasıl kutlarsanız kutlayın, ağzınızın tadı eksik olmasın…

Advertisements
Advertisements

İlginizi çekebilecek diğer içerikler