Edward Colston: Heykeli 10 Bin Kişinin Katıldığı Gösteride Kırılıp Nehre Atılan İngiliz Köle Taciri

Selen Masal 8 Haziran 2020
Sponsorlu Bağlantı

İngiltere’nin Bristol kentinin şöhreti ve zenginliği köle ticaretinden geliyor, Edward Colston da adı Bristol ile özdeşmiş olan bir köle taciri.

Colston’ın Bristol’daki heykeli dün 10 bin kişinin katıldığı bir protesto eyleminde boynuna ipler bağlanarak kaidesinden indirildi. Beş metrelik bronz heykel, 1895’te Bristol kent merkezine dikilmişti. George Floyd‘un polis tarafından öldürülmesini protesto eden göstericiler, sevinç gösterileri arasında heykeli kent sokaklarında dolaştırdı ve nehre yuvarladı. Colston’ın köle ticareti yapan gemileri de aynı nehirde yüzüyordu.

İngiliz Hükümeti tarafından finanse edilen tarihi anıtlar kurumu ‘Historic England’ heykelin nehirden çıkarılarak tekrar yerine konulmasını istedi. Bristol Belediyesi ise heykelin sudan çıkarılarak muhtemelen bir müzede tutulacağını açıkladı.

Edward Colston servetini insanlara acılar çektirerek elde etti

Edward Colston
Adı Bristol ile özdeşmiş olan bir köle taciri: Edward Colston

Edward Colston, 1672-1689 yılları arasında 84 bin Afrikalı erkek, kadın ve çocuğu gemileriyle Amerika’ya köle olarak götürmüştü. Bu kişilerden 19.000’in 6-8 hafta süren zorlu yolculuklarda hastalık, cinayet ve işkenceyle öldüğü tahmin ediliyor.

Sponsorlu Bağlantı
Sponsorlu Bağlantı

Kölelerin göğsüne şirket damgası

Edward Colston şirket arması

Şirkette hisseleri bulunan 2’nci Charles’ın izniyle köle ticaretinde tekel haline gelen şirket, Afrika’dan getirdiği kölelerin göğsüne “RAC” ya da York Dükü’nü simgeleyen “DY” damgalarını vuruyordu.

Lancaster Üniversitesi’nden tarihçi Prof. William Pettigrew’a göre Royal African Company, transatlantik köle ticaretinde Amerika’ya en fazla köle taşıyan şirketti.

‘Kentin en faziletli evlatlarından Colston’ın anısına’

Edward Colston heykeli

Köle ticaretinden kazandığı servetini tefecilikle büyüten Colston, 1721’de öldü. Mirasını yardım kuruluşlarına dağıttı.

Colston’ın heykeli 1895’te dikilmişti. Kentte hala Colston’ın adının verildiği okul, meydan, konser salonu, cadde, sokak ve binalar var.

Kent merkezindeki anıtta Colston’ın geçmişinden bahsedilmiyor.

Edward Colston heykeli-1

Aksine heykelin altında “Bu heykel, Bristol halkı tarafından kentlerinin en faziletli, en bilge evlatlarından birinin anısına dikilmiştir” yazıyor.

14 Kasım Colston günü

Edward Colston heykeli-3

Heykel, Colston Meydanı’nda. Colston Kulesi de burada. Kentin en önemli simgelerinden biri olan Colston Konser Salonu da Colston Caddesi’nde yer alıyor.

14 Kasım, Bristol’da Colston günü. Colston’ın adını taşıyan okullar, enstitüler, spor kulüpleri, yardım örgütleri, dernekler, pub’lar var. Calston’ın adını taşıyan yardım kuruluşu her yıl Colston için kiliselerde ayinler düzenliyor. Çocuklar okullarda Colston’ı anıyor.

Sponsorlu Bağlantı
Sponsorlu Bağlantı

Bristol Belediye Meclisi heykelin kaidesine, Colston ve diğerlerinin köleleştirdiği insanların anısına bir yazı koymayı önerdi.

Edward Colston heykeli-2

Meclis, geçen yıl da Colston Konser Salonu adını değiştirme kararı almıştı. Massive Attack gibi bazı müzik gruplarının adı nedeniyle konser vermeyi reddettiği salon, bu yıl yeni adıyla hizmet vermeye başlayacak.

Kralın teşvikiyle kurulan köle ticareti şirketi

Edward Colston gemileri

Edward Colston, 1680’de o dönem köle ticaretini tekelinde bulunduran Royal African Company’ye katıldı. Colston, Kral 2’nci Charles’ın teşvikiyle, sonradan tahta çıkan 2’nci James tarafından kurulan şirkette dokuz yıl sonra başkan yardımcılığına yükseldi.

1698’le 1807 arasında Bristol’den 2100’den fazla gemi köle ticaretine çıktı. Colston’ın geçmişi 1920’lere kadar neredeyse hiç sorgulanmadı. 1999’a kadar da Colston’la ilgili çağrılar büyük ölçüde göz ardı edildi.

West England Üniversitesi’nden Prof. Madge Dresser, 1999’da yaptığı ve Colston’ın köle ticaretindeki rolünü anlattığı konuşmasıyla ünlü taciri Bristol ve ülke gündemine taşıdı. Ertesi sabah, heykelin kaidesine grafitiyle “Köle Tüccarı” yazıldı. Bu yazıyı kaldıran belediye dört yıl öncesine kadar Colston’la ilgili çağrıları yine göz ardı etti.

“Countering Colston” hareketi, protesto gösterileri düzenleyerek Colston’ın geçmişinin sorgulanmasını sağladı.

Edward Colston heykeli nehre atılıyor

Hareketin sözcülerinden Ros Martin, “Kente gelenler her yerde; binalarda, caddelerde onun ismini görüyor ve ‘Kim bu adam?’ diye soruyor. Kölelikleriyle bu şehrin zenginliğine katkıda bulunan Afrikalı atalarımızın anısına saygısızlık yapılıyor. Kentte bu insanlara yapılanların anısına anıtlar yapılmasını, kentin kölelik ve insan kaçakçılığındaki rolüyle yüzleşilmesini istiyoruz” diyor.

Tartışmaların ardından bir kilise 2017’de Colston için asırladır yaptığı ayinlerden vazgeçti.

Colston binası, Bristol

Ancak 1891’de Colston’ın mirasında bıraktığı parayla kurulan Colston Kız Okulu, adının değiştirilmesi çağrısını reddetti.

Sponsorlu Bağlantı
Sponsorlu Bağlantı

İngiltere İçişleri Bakanı Patel heykelinin yıkılmasına tepki gösterdi

İngiltere İçişleri Bakanı Priti Patel

İngiltere İçişleri Bakanı Priti Patel, Bristol’da ünlü İngiliz köle taciri Edward Colston’ın kentte onlarca yıldır tartışma yaratan heykelinin dün protestocular tarafından yıkılıp nehre atılmasını “son derece utanç verici” diye niteledi.

Edward Colston heykeli nehre atılıyor-1

İlginizi çekebilecek diğer içerikler