kategoriler

Filminden Çok Farklı: Ünlü Matematikçi John Nash’in Gerçek Hikayesi


Matematik dünyasıyla içli dışlı olmayanlar John Nash’in hayatını Akıl Oyunları filmiyle öğrendi, ancak gerçekler filmde anlatılanlardan çok daha dramatik.

John Forbes Nash Jr., oyun kuramında ve diferansiyel geometri alanında köklü değişiklikler yapmış; aynı zamanda kısmi diferansiyel denklem üzerinde de çalışmış Amerikalı matematikçi. İçinde bulunduğumuz yüzyılın en büyük dehalarından biri olarak kabul edilen John Nash, isminden ziyade aynı isimli biyografik kitaptan uyarlama olan A Beautiful Mind – Akıl Oyunları filminde Russell Crowe‘un canlandırdığı matematikçi karakteri ile tanınıyor. 23 Mayıs 2015 tarihinde bir trafik kazası sonucu aramızdan ayrılan John Nash, 1994 yılında Oyun Teorisi ile Nobel Ekonomi Ödülü‘ne layık görülmüştü.

Çocukluğunda Nash matematikten nefret ederdi ve okuldaki notları da hiç parlak değildi.

John Nash 7

Otobiyografisinde, bütün bunların E. T. Bell’e ait “Men of Mathematics” isimli kitabı okumasıyla değiştiğini belirtiyor. Kitap öylesine akıcı ve basit bir dille yazılmıştı ki, kitabı okumasının ardından Nash birkaç basit teoremi ispat edebilecek hale gelmişti.

Daha sonra Nash matematik bölümüne öğrenci olarak girdi, ancak onun da öncesinde kimya mühendisliği ve uluslararası ekonomi alanlarında çalışmaları oldu. Bu sıra dışı başarıları sayesinde Princeton Üniversitesi’nde sadece lisans eğitimini değil, lisansüstü eğitimini de tamamladı ve başarılarıyla kendi yolunu çizdi. Mezun olduğu okuldaki eski profesörlerinden biri onun için şu notu düşmüştü: “O bir matematik dâhisi.

Eski sınıf arkadaşlarının ifadelerine göre Nash para konusunda takıntılıydı ve eli inanılmaz derecede sıkıydı. Arkadaşları bir defasında bir bankanın hesap açan müşterilerine bedava zarf ve pul verdiğini söylemiş, Nash günlerce bu bankayı araştırmıştı. Elbette ki bu bir şakaydı.

Öğrenciliğinin ilk yılında, çok az kişinin bildiği ilk ciddi romantik ilişkisini yaşadı.

John Nash 1

Bu ilişkisi son derece üzücü ve yıpratıcı bir sürecin sonunda bitti, Nash’in bu ilişkiden bir oğlu oldu ama hiçbir zaman oğluyla kontak kurmadı.

Aşk hayatının kötü gitmesine karşın, Nash ne istediğini bildiğini düşünüyordu. Princeton Üniversitesi’nde “Oyun Teorisi” ile ilgili tezini yazdığında 21 yaşındaydı. 45 yıl sonra bu teorisiyle Nobel Ödülü’nü kazanacaktı.

Sponsorlu Bağlantı
Sponsorlu Bağlantı

Evliliği ve hastalığının ilk belirtileri.

John Nash 8

Mezuniyet sonrası çalışmalarını bitirmesinin ardından, John Princeton’da ders vermeye ve aynı zamanda başka şirketler için de çalışmaya karar verdi. 26 yaşındayken polis tarafından edebe aykırı davranışları sebebiyle tutuklandı. Bu hikayenin detaylarını bugün bile bilmiyoruz, ancak bu vakanın John’un psikolojik problemlerinin ilk işaretleri olduğu düşünülüyor. Dahası, John iş yerindeki ayrıcalıklarını kaybetmiş, gizli bilgilere erişim izni kaldırılmıştı.

Kısa bir süre sonra John, kendisinden 4 yaş küçük öğrencisi Alicia Lard ile evlendi. Bir yıl sonra Fortune Dergisi Nash’i “matematiğin yükselen yıldızı” olarak gösterdi, bu sırada karısı da hamileydi. Hemen hemen aynı dönemlerde şizofreninin ilk belirtileri kendini göstermeye başlamıştı.

Hastalık çok hızlı ilerledi ve John Nash’in bu durumu insanlardan saklaması gün geçtikçe çok daha zor bir hal alıyordu. Bardağı taşıran son damla John Nash’in matematik bölümünün dekanı olmayı reddetmesi oldu. Teklifi reddeden Nash, zamanımı böyle aptalca şeyler için harcayamam, ben Antarktika’nın imparatoru olmak istiyorum dedi.  

John işini kaybetti ve zorunlu olarak tedavi görmesi için psikiyatri hastanesine yatırıldı.

John Nash 2

Burada kendisine paranoid şizofreni teşhisi kondu ve 2 ay boyunca ilaç tedavisi görmeye zorlandı. Hastaneden ayrılmasının ardından, ani bir kararla Avrupa’ya gitmeye karar verdi. Alicia yeni doğan bebeklerini anne ve babasına emanet ederek kocasının peşinden gitti. Nash siyasi sığınma almaya çalışsa da bunda başarılı olamadı. Kısa süre sonra tutuklandı ve ABD’ye geri gönderildi.

Akıl Oyunları filminde çokça yer verilen halüsinasyonlardan bahsetmeden olmaz. Gerçeke John Nash asla halüsinasyon görmedi, o sadece sesler duydu. Bunun yanında, ünlü matematikçinin filmde hiç bahsedilmeyen gerçek dışı korkuları vardı. Mesela, kırmızı kravat takan birini gördüğünde bu kişinin Komünist komploculardan biri olduğunu düşünürdü.

Yaygın inanışın aksine, John hiçbir zaman Pentagon için çalışmadı ve asla Rus ve Japon casuslardan gelen şifreli mesajları deşifre etmedi.

John Nash 5

Ancak dünyanın ABD’ye karşı bir komplo hazırlığı içinde olduğuna inanıyordu, bu sebeple ABD hükümetine şahsi mektuplar yazdı. Detaylara çok girmeden söylemek gerekirse, John hükümeti tamamen farklı bir şifreleme yöntemi kullanmaya ikna etmeye çalıştı ve hatta kendisi bir şifreleme yöntemi önerdi. Şaşırtıcı olansa John Nash’in önerdiği şifreleme yönteminin bugün kullanılıyor olması, ancak o dönemde John’un mektuplarına cevap veren kimse olmamıştı.

Sponsorlu Bağlantı
Sponsorlu Bağlantı

İnsülin şok tedavisi ve ailesini terk etmesi.

John Nash 3

Hastalığı kötüye gitmeye devam etti. Psikiyatri hastanelerindeki agresif tedaviler etkisiz kalıyordu. Kendisinden üçüncü şahıs olarak bahsediyor, eski iş arkadaşlarını arayarak onlara sürekli çılgın komplo teorileri anlatıyor ve sürekli bir şeylerden korkuyordu.

Durum tamamen kontrolden çıkınca, Nash yeniden kliniğe yatırıldı. Burada, bir kişinin insülin kullanılarak komaya sokulması şeklinde uygulanan insülin şok tedavisi gördü. Hastaneden taburcu olduktan sonra, John’un eski çalışma arkadaşları ona bir iş teklifinde bulundu, fakat Nash teklifi reddederek yeniden Avrupa’ya gitti.

Bu yolculuk Alicia için bardağı taşıran son damla olmuştu. John’dan boşandı ve oğlunu tek başına büyütmeye başladı. Maalesef, oğlu ergenliğe girdiğinde ona da şizofreni teşhisi kondu. Tanrıdan gelen sesler duyduğunu iddia ediyordu, üstelik sadece sesler duymuyor görsel halüsinasyonlar da görüyordu.

Avrupa’dan döndükten sonra Nash Princeton Üniversitesi’nde bir iş buldu ve kendisine daha hafif ilaçlar yazan bir psikiyatrist ile tanıştı.

John Nash 11

Bu ilaçlar hastanede kendisine zorla verilenlerden oldukça farklıydı. Bu ilaçlar hastalığın semptomlarını baskı altına aldı ve bu sayede Nash karısı ve oğluyla yeniden iletişim kurdu. Ancak bu durum çok uzun sürmedi, John kullandığı ilaçların düşünme becerisini etkileyeceğinden korkuyordu, bu sebeple ilaçları almayı bıraktı ve semptomlar geri döndü.

Princeton’da, Nash sıklıkla bir hayalet gibi dolaşıyor ve tahtalara ilginç formüller karalıyordu. Bu yüzden öğrenciler ona “hayalet” ismini takmıştı.

Sponsorlu Bağlantı
Sponsorlu Bağlantı

Şizofreni ile mücadele ve 2 prestijli ödül.

John Nash 6

Her ne kadar hastalığı artık daha ciddi bir hal almış olsa da Alicia Nash’in eve dönmesine izin verdi. Alicia boşanmakla Nash’e ihanet ettiğini düşünüyordu. Alicia’nın eve dönmesine izin vermesi Nash’in sokaklarda yatıp kalkan bir serseri olmasının da önüne geçti. Çünkü Nash boşanmasının ardından arkadaşlarında veya otellerde kalmaya başlamıştı.

Nash’in semptomları 1980’lerde iyileşme göstermeye başladı. Doktorlar şaşkınlık içindeydi ve ne olduğunu bilmiyorlardı. İşin sırrı John semptomlara odaklanıp onlarla mücadele etmek için zihin gücünü kullanmasında ve yeniden matematik araştırmalarına yönelmesindeydi. Bu noktada ilaç almayı tamamen kesti.

Olası bir başka açıklama ise John Nash’in yaşının ilerlemesiyle birlikte şizofreni semptomları kendini daha az belli ediyordu. Yani belki de bu doğal bir süreçti ve aslında hastalık mucizevi bir şekilde yok olmadı.

1994 yılında John, 21 yaşında yazdığı tezle Ekonomi Bilimleri alanında Nobel Ödülü’ne layık görüldü.

John Nash 9

John geleneksel Nobel konuşması yapma fırsatı bulamadı çünkü organizatörler onun ruh halinden endişe duyuyorlardı. Onun yerine, bir seminer düzenlendi ve bu seminerde bilim insanları John’un oyun teorisine olan katkılarını tartıştılar.

Birkaç yıl sonra, boşanmalarının üzerinden 38 yıl geçmesinin ardından Nash ve Alicia yeniden evlendi. Ölümünden kısa bir süre önce ise Nash, dünyanın en prestijli matematik ödülü olan Abel Ödülü’nü aldı. Böylece dünyada hem Abel hem de Nobel ödülünü alan tek isim oldu.

Sponsorlu Bağlantı
Sponsorlu Bağlantı

2015’te, John ve Alicia tam olarak aynı gün ve aynı saatte bir trafik kazasında öldüler.

John Nash 10

Öldüklerinde John 86, Alicia ise 82 yaşındaydı. İlginç olan ise her ikisi de emniyet kemerlerini takmamıştı ve araçta emniyet kemerini takan tek kişi olan şoförleri kazadan canlı kurtulmuştu. Gördüğünüz üzere, dahinin hayatı bile küçük bir hata sonucunda sona ermişti.


Bu içeriği arkadaşlarınla paylaşmak ister misin?

Yorumlar

yorumlar

Choose A Format
Personality quiz
Series of questions that intends to reveal something about the personality
Trivia quiz
Series of questions with right and wrong answers that intends to check knowledge
Poll
Voting to make decisions or determine opinions
Story
Formatted Text with Embeds and Visuals
List
The Classic Internet Listicles
Countdown
The Classic Internet Countdowns
Open List
Submit your own item and vote up for the best submission
Video
Youtube, Vimeo or Vine Embeds

Send this to a friend