Google’ın Anısına Doodle Yayınladığı, Güneşi Zapt Eden Türk Bilim Kadını Dilhan Eryurt

Nesrin 20 Temmuz 2020

Google, astrofiziği Türkiye’ye taşıyan ve Güneş ile ilgili çalışmaları sayesinde Apollo Başarı Ödülü’nü kazanan Dilhan Eryurt için doodle hazırladı.

Google bugün, hizmet verdiği bölgelerin çoğunda Dilhan Eryurt anısına özel bir Doodle yayınladı. NASA’da görev alarak bu kurumdaki ilk Türk bilim kadını olan Dilhan Eryurt, araştırmaları ile Güneş’in ve yıldızların evrimi çalışmalarına katkıda bulundu, aynı zamanda ODTÜ’de astrofizik anabilim dalını kurdu. İşte hem yurt dışında hem de yurt içinde bilim alanında önemli işlere imza atan Dilhan Eryurt’un hayatı.

Dilhan Eryurt kimdir?

Dilhan Eryurt - 7

Bilim insanı, yüksek matematik ve astronomi bilgini. 29 Kasım 1926 tarihinde İzmir’de doğdu. Küçük yaşlardan itibaren matematiğe ilgi duyan Eryurt, Ankara Kız Lisesi’ni bitirince, üniversite eğitimi için İstanbul Üniversitesi Yüksek Matematik ve Astronomi Bölümü’nü seçti. Eryurt’un astronomi merakı üniversite öğrenimi yıllarında ortaya çıktı.

Sponsorlu Bağlantı
Sponsorlu Bağlantı
Dilhan Eryurt - 1

Üniversiteyi bitirince, yeni keşfettiği astronominin hevesiyle, Ankara Üniversitesi’nde bir astronomi bölümü açmakla görevli olan Prof. Dr. Tevfik Okyar Kabakçıoğlu’nun yanında asistan oldu. Ancak kadro olmaması nedeniyle, işini iki yıl hiçbir ücret almadan sürdürdü. Yine AÜ’sinde, Astrofizik Doktorası (1953) yaptı. Araştırma alanları; astrofizik, yıldızların yapı ve gelişimleri, güneş modelleri, neutrino problemdir.

Dilhan Eryurt - 2

1946 yılında İstanbul Üniversitesi Yüksek Matematik ve Astronomi Bölümü’nden mezun olan Eryurt, Michigan Üniversitesi’nde lisansüstü, Ankara Üniversitesi’nde ise doktora ve doçentlik çalışmalarını tamamladı. Bir süre Kanada ve ABD’de çeşitli çalışmalarda yer alan Eryurt, ardından NASA’nın Goddard Uzay Araştırma Enstitüsü’nde Alastair G. W. Cameron ile Güneş’in tarihi üzerine çalışmalarda bulundu ve bu sırada enstitüde bulunan tek kadın astronomdu.

Dilhan Eryurt - 4

Dilhan Eryurt, gerçekleştirdiği çalışmalar ile Güneş hakkında doğru kabul edilen bazı yanlış bilgilerin doğrularını ortaya çıkardı. Eryurt’un çalışmalarına kadar Güneş’in gittikçe daha parlak bir yıldız haline geldiğine inanılıyordu. Eryurt ise çalışmalarıyla Güneş’in gittikçe parlaklığını kaybettiğini, eskiden daha parlak ve sıcak olduğunu ortaya koydu. Eryurt’un çalışmaları, insanlığın uzaya yeni yeni roketler göndermeye başladığı bir döneme denk geldiği için büyük önem taşıyordu.

Dilhan Eryurt - 6

İnsanlığın Ay’a ilk kez ayak bastığı Apollo görevindeki çalışmaları nedeniyle 1969’da Apollo Başarı Ödülü’ne layık görülen Eryurt, kıdemli araştırmacı olarak görev aldığı enstitüde iki yıl görevine devam ettikten sonra yıldızların oluşumu ve gelişimi üzerine çalışmalarına devam etmek için Kaliforniya Üniversitesi’ne geçiş yaptı.

Dilhan Eryurt - 3
Sponsorlu Bağlantı
Sponsorlu Bağlantı
Dilhan Eryurt

NASA’daki çalışmalarına 1973 yılında son veren Dilhan Eryurt, aynı yıl içinde ODTÜ’ye dönerek astrofizik anabilim dalını kurdu. 1988’de altı ay fizik bölümü başkanlığı yapan Eryurt, ardından beş yıl süreyle Fen Edebiyat Fakültesi dekanlığını yürüttü. 1977 yılında TÜBİTAK Bilim Hizmet ve Teşvik Ödülü’nün sahibi olan Eryurt, başarılarla dolu kariyerini 1993’te sonlandırarak emekliye ayrıldı.

Dilhan Eryurt - 5
Dilhan Eryurt, ikinci sırada soldan üçüncü, 1968’de İstanbul Üniversitesi ziyaretinde.

İlginizi çekebilecek diğer içerikler