Gün Yüzü Görmeyelim mi? Çin’de Hıyarcıklı Veba, ABD’de Beyin Yiyen Amip Görüldü!

Emre Acar 6 Temmuz 2020

Koronavirüs salgınıyla mücadele ettiğimiz şu günlerde kötü haberler üst üste geliyor, Çin’de hıyarcıklı veba, ABD’de beyin yiyen amip görüldü.

Yarısını bitirdiğimiz 2020 canımızı sıkmaya devam ediyor. Adeta gün yüzü göstermemeye yemin etmiş bir yıl yaşıyoruz desek yeridir. Yaşanan savaşlar, yangınlar, afetler bir yana yılın başından beri tüm dünyayı felç eden bir koronavirüs salgınıyla da mücadele içindeyiz. Bütün bunlar yetmezmiş gibi dünyanın farklı köşelerinden felaket haberleri gelmeye devam ediyor.

ABD’nin Florida eyaletinde, bir “beyin yiyen amip” vakasına rastlandı. Tek hücreli amip, beyinde enfeksiyona yol açıyor ve vakalar genellikle ölümcül oluyor. Çin’de de sağlık yetkilileri, İç Moğolistan Özerk Bölgesi’nde bir kişide hıyarcıklı veba görüldüğünü açıkladı. Vebanın görüldüğü çobanın karantinaya aldığı ve durumunun stabil olduğu belirtiliyor. Neyse ki bakterilerle yayılan hastalık ölümcül olsa da basit antibiyotiklerle tedavi edilebiliyor.

Naegleria fowleri: Beyin yiyen amip

Naegleria fowleri

ABD’nin Florida eyaletinde, bir “beyin yiyen amip” vakasına rastlandı. Florida Sağlık Dairesi (DOH), Hillsborough’da yaşayan bir kişinin “Naegleria fowleri” kaptığını açıkladı. Tek hücreli amip, beyinde enfeksiyona yol açıyor ve vakalar genellikle ölümcül oluyor.

Çoğunlukla göl ve nehir gibi tatlı sularda bulunan tek hücreli Naegleria fowleri, sadece burun yoluyla bulaşıyor ve insandan insana geçmiyor. Enfeksiyonlar ABD’nin güney eyaletlerinde görülüyor. Florida’da 1962’den beri sadece 37 vaka rapor edildi.

Sponsorlu Bağlantı
Sponsorlu Bağlantı

Yaz aylarında daha yaygın

Naegleria fowleri bulaşan sular

Enfeksiyonunun Temmuz, Ağustos ve Eylül’de görülmesi olasılığının daha yüksek olduğu belirtiliyor. Burunlarına Naegleria fowleri kaçan kişilerde yüksek ateş, mide bulantısı, kusma, boyun tutulması ve baş ağrısı gibi belirtiler görülüyor. Hastalar genellikle bir hafta içinde ölüyor.

ABD’de 2009-2018 yılları arasında 34 vaka kayıtlara geçti

Naegleria fowleri-1

Bunlardan 30’unun yüzme amaçlı olarak girilen sulardan, üçünün burna mikroplu su çekilmesinden ve birinin de bahçede çeşme suyuyla doldurulan su kaydırağından kaynaklandığı açıklandı.

Kaplıcalarda ve iyi klorlanmamış havuzlarda da görülüyor

Kaplıca

Uzmanlar, hızla beyin dokusunu yok eden Naegleria fowleri’nin jeotermal sularda ve iyi klorlanmamış havuz sularında da bulunabileceğini söylüyor. Naegleria fowleri’nin yutulması halinde hastalığa yol açmadığı belirtiliyor.

Sponsorlu Bağlantı
Sponsorlu Bağlantı

Çin’de de hıyarcıklı veba ortaya çıktı

Veba

Çin’de sağlık yetkilileri, İç Moğolistan Özerk Bölgesi’nde bir kişide hıyarcıklı veba görüldüğünü açıkladı. Ülkedeki sağlık uyarı sistemi bir kademe yükseltildi.

Vebanın görüldüğü çobanın karantinaya aldığı ve durumunun stabil olduğu belirtiliyor. Bakterilerle yayılan hastalık ölümcül olsa da basit antibiyotiklerle tedavi edilebiliyor.

Vaka çobanın cumartesi günü Bayannur kentinde hastaneye gitmesiyle tespit edildi. Hastanın bakteriyi nereden kapmış olabileceği henüz netlik kazanmadı.

Ülkede hıyarcıklı veba uyarısı en düşük seviye olan 4’ten, bir üst seviye olan 3’e yükseltildi. 3. seviyede, insanlardan veba taşıyabilecek hayvanların avlanmaması ve yenmemesi talep ediliyor.

Hıyarcıklı veba dönem dönem dünyanın çeşitli yerlerinde ortaya çıkıyor

veba salgını

2017’de Madagaskar’da 300’den fazla vaka ortaya çıkmıştı. Mayıs 2019’da da Moğolistan’da iki kişi hıyarcıklı veba nedeniyle hayatını kaybetmişti.

Geçmişte çiğ dağ sıçanı etinden bulaşmıştı

Dağ sıçanı

Bakterinin çiğ yedikleri dağ sıçanından bulaştığı anlaşılmıştı. Moğolistan’ın başkenti Ulanbatur’da BBC’ye konuyla ilgili bilgi veren bir Dünya Sağlık Örgütü yetkilisi, Moğol kültüründe çiğ dağ sıçanı eti ve böbreğinin sağlığa iyi geldiğine inanıldığını söylemişti. Dağ sıçanları hıyarcıklı veba taşıyıcısı olarak bilinen bir tür. Ülkede dağ sıçanı avlamak yasa dışı.

Hastalık lenf bezlerinin şişmesiyle kendini gösteriyor

hıyarcıklı veba bakteri

Üç ile yedi gün arasında ortaya çıkan bu belirti öncesinde hastalığın diğer belirtileri gribe benzediği için teşhis etmesi kolay değil.

Öte yandan, Orta Çağ’da kara veba olarak da bilinen bu hastalığın o dönemlerdeki gibi bir salgına dönüşmesi düşük ihtimali.

Stanford Kliniği’nden bulaşıcı hastalıklar uzmanı Dr. Shanti Kappagoda “14. yüzyılın aksine bu hastalığında nasıl yayıldığını artık biliyoruz” diyor ve ekliyor:

“Engellemenin yollarını da biliyoruz, hastalanan kişileri antibiyotiklerle iyileştirmenin yollarını da…”

Sponsorlu Bağlantı
Sponsorlu Bağlantı

14. yüzyılda veba Afrika, Asya ve Avrupa’da 50 milyon kişi öldürmüştü

orta çağ veba
Çin’de Hıyarcıklı Veba, ABD’de Beyin Yiyen Amip Görüldü!

Londra’da son olarak 1665’te görülen salgın, kentin beşte birinin ölümüne yol açmıştı. 19. yüzyılda Çin ve Hindistan’da ortaya çıkan hastalık 12 milyon kişiyi öldürmüştü.

İlginizi çekebilecek diğer içerikler