Günümüzde Dev Birer Şirket Olan 23 Firma İlk Kurulduklarında Nasıl Görünüyordu?

Toprak Ergin 6 Kasım 2020

Coca Cola, Samsung, Mitsubishi, Starbucks… Günümüzde dev birer şirket olan bu firmalar ilk kurulduklarında hiç de öyle görünmüyordu.

Zamanın hepimiz üzerinde şaşırtıcı bir etkisi var, uzun süre görmediğimiz bir insan, bir yer, bir mekan sonraki ilk karşılaşmamızda bizi ziyadesiyle şaşırtabiliyor. Aynı şey bugünün dev şirketleri için de geçerli, yıllardır hayatımızda olan büyük şirketler sanki hep böyle büyükmüş gibi düşünüyoruz. Oysa ilk kuruldukları yıllarsa çoğu kulübeden bozma yerlerde hayatına başladı. Coca Cola, Samsung, Nintendo, Nokia, H&M gibi bugünün köklü firmaları ilk kurulduklarında küçük birer dükkanı andırıyorlardı.

Biacaip olarak tüm girişimcilere ve işini büyütmek isteyenlere ilham olacak, devasa bir şirket olma yolunda atılmış ilk adımları derledik. Mesela listemizin sonuna doğru Suzuki’yi göreceksiniz… Sakın şaşırmayın.

1. Coca Cola, 1886

Coca Cola

Coca Cola ilk olarak, 1886 yılında eczacı John Smith Pemberton tarafından bulundu. Pemberton 1889 yılında kolanın formülünü ve marka haklarını 2300 dolar karşılığında Asa Griggs Candler’a sattı. Coca Cola Şirketi ilk olarak 1892 yılında Atlanta’da kuruldu.

2. Subway, 1965

Subway

Subway’in ilk dükkanı 1965 yılında, Fred DeLuca ve Peter Buck tarafından Bridgeport, Connecticut’ta kuruldu. İkili kendisine 10 yıl içerisinde 32 yeni dükkan açma hedefi koydu. 1974 yılına geldiklerinde sadece 16 yeni dükkan açabildiklerini görünce 32 hedefine ulaşamayacaklarını anlayıp şube verme yoluna gittiler. O günden sonra dünyanın her yerinde Subway dükkanları açılmaya başladı.

3. Burger King, 1953

Burger King

Araçlara servis yapan “Keith’s Drive-In” restoranının sahibi Keith G. Cramer, kayınpederi ile ortaklık kurarak ilk Burger King restoranını açtı. Restoran ilk kurulduğunda adı Insta-Burger King idi. 1954 yılında mali zorluklar yaşayan şirketi, Miami şubesinin sahipleri olan David Edgerton ve James McLamore aldı ve şirlketin adını Burger King olarak değiştirdi.

Sponsorlu Bağlantı
Sponsorlu Bağlantı

4. Nintendo, 1889

Nintendo

Nintendo 1889 yılında esnaf Fusajiro Yamauchi tarafından kuruldu. Firma ilk başlarda el yapımı ‘hanafuda’ oyun kartları üretiyordu. Zaman içinde çeşitli aşamalardan geçen şirket 1960’larda ilk video oyun konsolunu piyasaya sürdü. 1985 yılındaysa meşhur Nintendo Eğelence Sistemleri olarak nam saldı.

5. Samsung, 1938

Samsung

Samsung ilk kurulduğunda noodle satıyor ve benzer başka ürünleri üretiyordu. 1969 yılında Samsung-Sanyo Elektronik şirketi kuruldu, daha sonra ismi Samsung Elektronik oldu. Bu fotoğraf Samsung’un noodle sattığı yıllara ait ile dükkanı.

6. Zara, 1975

Zara

12 yıl boyunca tekstil işinin içinde olan, Intidex şirletinin kurucusu Amancio Ortega, Zara’nın ilk şubesini 1975 yılında A Coruna, İspanya’da açtı. Sonrası malum.

7. Microsoft, 1975

Microsoft

1975 yılında, Albuquerque’de bir garajda Bill Gates ve Paul Allen orijinal ismi Micro-Soft olan şirketi kurdu. İlk başlarda Altair 8800 marka kişisel bilgisayar için yazılım geliştiriyorlardı. 1980’lere gelindiğinde MS-DOS işletim sistemiyle kişisel bilgisayar işletim sistemi alanını domine etmeye başladılar.

8. H&M, 1947

H&M

1946 yılında Erling Persson, İsveç’te Hennes (kadınlara ait anlamına geliyor) isminde bir kadın kıyafetleri mağazası açtı. Yaklaşık iki yıl sonra mağaza Mauritz Widforss marka balıkçılık ve avcılık ürünlerini de satmaya başladı. Firma o günden sonra hem kadın hem de erkek ürünleri satmaya başladı ve ismini “Hennes and Mauritz,” kısaca bugün bildiğimiz adıyla H&M olarak değiştirdi.

9. Starbucks, 1971

Starbucks

Starbucks ilk olarak 1971 yılında San Francisco Üniversitesi mezunu 3 genç olan Jerry Baldwin, Gordon Bowker ve Zev Siegl tarafından Seattle’da kuruldu ve ilk başlarda sadece kahve çekirdeği satıyorlardı. Her şey İtalyan kahve kültüründen ziyadesiyle etkilenmiş olan Howard Schultz’un yönetime girmesiyle değişti. O günden itibaren Starbucks’ın bugün bildiğimiz kahve dükkanına dönüşme macerası başladı.

10. Harley-Davidson, 1903

Harley-Davidson

Harley-Davidson şirketi 1903 yılında Milwaukee, Wisconsin’de kuruldu. Büyük Buhran’ın atlatan iki motosiklet şirketinden biriydi. Şirketin temelleri 1901 yılında, bisikletler için küçük motorlar üretmeyi hedefleyen William S. Harley tarafından atıldı. Ardından kendisine çocukluk arkadaşı Arthur Davidson da katıldı ve ikisi birlikte 2 yıl boyunca motorlu bisiklet üretmek için çalıştılar. İlk Harley-Davidson motosiklet, yukarıda gördüğünüz Davidson ailesinin arka bahçesindeki kulübede 1904 yılında üretildi.

Sponsorlu Bağlantı
Sponsorlu Bağlantı

11. Nokia, 1865

Nokia
Günümüzde Dev Birer Şirket Olan 23 Firma İlk Kurulduklarında Nasıl Görünüyordu?

Nokia’nın ilk ortaya çıkışı, mühendis Fredrik Idestam’ın Tammerkoski Rapids, Finlandiya’da kurduğu kağıt fabrikası ile oldu. Fredrik Idestam altı yıl sonra Nokianvirta Nehri’ne bir fabrika daha kurdu, nehrin isminden esinlenerek bu şirkete Nokia Ab ismini verdi.

12. Suzuki, 1909

Suzuki

Suzuki şirketi 1909 yılında, Michio Suzuki tarafından kuruldu. Toyota gibi, ilk kurulduğunda dokuma makineleri üzerine yoğunlaştı. 1920 yılında şirketin ismi “Suzuki Loom Manufacturing Company” olarak değiştirildi ve dokuma makinelerinin yanı sıra otomobil üretimine de merak salmaya başladı.

13. Xerox, 1906

Xerox

Şirket 1906 yılında kurulduğunda Haloid ismiyle fotoğraf kağıdı ve fotoğrafçılık malzemeleri üretiyordu. 1959 yılına gelindiğinde ise Xerox 914 model ilk fotokopi makinesini piyasaya sürdüler.

14. Ford Üretim Bandı, 1913

Ford Üretim Bandı

Ford üretimi ilk araç 1903 yılında 850 dolar karşılığında Dr. Pfennig’e satılmıştı. Model A, 2 silindirli bir motora ve azami 30 km/s hıza sahipti. 1914 yılında Ford çalışanlarına günde 5 dolar şeklinde yeni bir mesai ve ücretlendirme teklif etti. İşçilerin daha kısa süre çalışacağı ve daha iyi ücret alacağı bu model ile şirket orta sınıfa da araç satmayı planladı ve başarılı da oldu. Henry Ford, “işçiler için sadece bir hayat değil bir yaşam istiyorum” diyerek düşüncesini dile getirdi.  

15. Levi Strauss & Co., 1880

Levi Strauss & Co.

New York’ta kardeşleriyle birlikte kuru gıda işinde çalışan Levi, altına hücum döneminde San Francisco’ya göç etti. Burada kendine ait ilk kuru gıda işini başlattı ve Batı Amerika’daki küçük dükkanlara toptan satış yapmaya başladı. Levi’s markasına giden yol bu kuru gıda işinden geçiyordu.

16. Pepsi, 1915

Pepsi

1893 yılında Amerikalı eczacı Calep Bradham eczanesinde, sindirme yardımcı olan bir içecek geliştirdi. Adını “Brad’in İçeceği” (Brad’s Drink) koydu. 5 yıl sonra içeceğin adını, sindirime yardımcı olan pepsin enziminden yola çıkarak Pepsi-Cola olarak değiştirdi. 1904 yılına gelindiğinde yılda 75 bin litre içecek satıyordu.

17. Adidas, 1949

Adidas

18 Ağustos 1949 tarihinde Adi Dassler 49 yaşında yeniden iş hayatına girdi ve Herzogenaurach şehrinde 47 işçi çalıştırdığı “Adi Dassler adidas Sportschuhfabrik” isimli bir fabrika kurdu. Aynı yıl marka ile özdeşleşecek 3 şeritli tasarımız ve Adidas markasının patentini aldı. Sonrasını hepimiz biliyoruz.

18. Dominos Pizza, 1960

Dominos Pizza

1960’lı yıllarda ödünç aldıkları paradan oluşan bir sermayeyle şirketi kuran iki erkek kardeş, Tom ve James Monaghan Michigan’da bulunan küçük bir pizza restoranını, Dominicks’i satın alıyorlar. James şirket üzerindeki hisselerini ikinci el bir araba karşılığında satana dek iki kardeş küçük şirketi beraber işletiyorlar. Satın aldıkları restoranın ismini Dominos Pizza’ya çevirme fikri de o sıralarda Tom’dan çıkıyor.

Büyük bir hızla yükselen ve kısa zamanda bir marka haline dönüşen Dominos pizza, Michigan’dan çıkarak Amerika’ya yayılıyor. 70’li yılların sonuna geldiklerindeyse çoktan ülke genelinde aşağı yukarı 200 şubesi olan pizza devi, uluslararası pazara açılmayı düşünmeye başlıyor.

19. Nike, 1962

Nike

Stanford Business School’da okuyan Phil Knight, 1962 yılında ödev hazırladığı sırada aklına Japonya’dan ayakkabı ithal etme fikri geldi. Okulu bitirdikten sonra, hayallerinin peşinden koşmak için babasını ikna etmeye çalışmaya başladı. Japonya’ya gitmesiyle artık bu zorlu yola çıkıyordu. O zamanlarda koşu ayakkabısı üreten bir şirkete gidip, daha sadece hayalinde olan “Blue Ribbon” şirketi adına çalıştığını söyleyip ABD piyasası için distribütörlük hakkını istedi. Bu zorlu anlaşmayı yapmakta başarılı çıkmıştı ancak bu hak için 50 dolara ihtiyacı vardı. Daha önce babasını ikna eden Knight, 50 doları alarak Nike’ın temellerini atmaya başladı. İşte yukarıdaki fotoğrafta Blue Ribbon şirketinin ilk mağazasını görüyorsunuz.

20. Sony, 1946

Sony

Koreli rakibi Samsung’a göre nispeten daha genç olan Sony, ilk kez 1946 yılında Tokyo Tshushin Kokyo ismiyle ortaya çıktı. İlk yıllarda pirinç ocağı üretimiyle satışlarını gerçekleştiren Sony, 1955 yılından itibaren Latincede ’genç delikanlı’ anlamına gelen Sonny’den esinlenerek Sony ismini aldı ve yoluna devam etti. Portatif TV’lerden Walkman’e, PS serisinden CD/DVD çalara kadar geniş yelpazede ürünleri bulunan şirket, bugün dünyanın en büyük şirketleri arasında yer alıyor.

21. İntel, 1968

İntel

Bugün işlemci pazarının %80’inden fazlasına hakim olan firma, 1968 yılında, Andy Grove, Robert Noyce ve Moore yasasının mucidi Gordon Earle Moore tarafından Santa Clara, Kaliforniya’da kuruldu. Intel, dünyada ilk kez son kullanıcıya yönelik reklam kampanyaları yürütmüş bir yarı iletken firması. Intel’den önce işlemcilerin hedef kitlesi daha çok bilgisayar ve komponent üreticileriydi ve hiçbiri son kullanıcı için reklam yapmamıştı. Bu kuralı yıkan Intel, markasını herkesin bildiği marka bir haline getirdi. 

22. LG, 1947

LG

1947’de In Hwoi Koo tarafından “Lak Hui Kimya Endüstrisi” adıyla kurulmuş ve 1952’de Kore’nin plastik sektöründe faaliyete başlayan ilk firması olmuştur. 1958 yılında, günümüzde LG Elektronik ismiyle faaliyet gösteren Goldstar firması kurulmuş ve bir yıl sonra ilk Kore malı radyoyu üretmiştir. Gördüğünüz fotoğraf, LG markasına giden yolda “Lak Hui Kimya Endüstrisi” fabrikasına aittir.

23. Toyota, 1933

Toyota
Günümüzde Dev Birer Şirket Olan 23 Firma İlk Kurulduklarında Nasıl Görünüyordu?

Toyota Motor Corporation 1933 yılında, Toyoda Automatic Loom şirketi kurucusunun mühendis oğlu Kichiro Toyoda tarafından bu şirkete bağlı açtığı otomobil bölümünde kuruldu. İlk olarak sadece üç tane aerodinamik otomobil üretti. Sonrasında devleti Japonya’nın da otomobil endüstrisini desteklemesi üzerine mini kamyonlar üretti. 1937yılında ise Toyota Motor Corporation artık bağımsız bir şirket olarak üretimine devam etti. Artık bağımsız bir şirket kuran Toyoda, giderek daha çok otomobil üretmeye başladı. Toyota otomobilleri, o dönemde çok talep gören ABD malı otomobillerini geride bıraktı.

İlginizi çekebilecek diğer içerikler

Sponsorlu Bağlantı
Sponsorlu Bağlantı