Kendine Dışarıdan Bakan İnsanların Rahatsızlığı: Depersonalizasyon

Taylan Erdura 13 Eylül 2018

Depersonalizasyon: Kişiliğini kaybetme, benlik yitimi, duyarsızlaşma, kendine yabancılaşma, kendi bedenini yanlış anlama.

Depersonalizasyon, kendine yabancılaşma, kişinin gerçeklik duygusunu bir süreliğine yitirmesi olarak ifade edilebilir. İnsanların hemen hemen yarısının ki bu büyük bir oran, hayatlarında en az bir kere böyle bir deneyimi hafif şiddette yaşaması ihtimal dahilindedir. Her 100 kişiden birinin karşılaştığı sanılan bu durumun tanısının kolayca konulması pek olası değil. Özellikle de aşırı stres, uykusuzluk ve yalıtılmışlık durumlarında böyle karmaşık bir durumu yaşamak daha olasıdır.

“Kişiliksizleşme” ve “kendine yabancılaşma” olarak da adlandırılan depersonalizasyon bozukluğunda kişi kendine yabancılaşarak bedenine uzaktan bakıyormuş hissine kapılıyor ve gerçeklik duygusunu yitiriyor.

Kendine Dışarıdan Bakan İnsanların Rahatsızlığı: Depersonalizasyon

Hastalar bir nevi kendi bedenlerinden ve zihinsel süreçlerinden kopmuşluk duygusu yaşıyorlar.

Kendine Dışarıdan Bakan İnsanların Rahatsızlığı: Depersonalizasyon

Sanki kendi bedenlerinin ve zihinsel süreçlerinin dışarıdan bir gözlemcisi haline geliyorlar.

Kendine Dışarıdan Bakan İnsanların Rahatsızlığı: Depersonalizasyon

Bu olgu, aslında akut anksiyete ve travma dönemlerinde gerçekliğin üstünü kapatmak için kullanıla bir çeşit savunma mekanizması.

Kendine Dışarıdan Bakan İnsanların Rahatsızlığı: Depersonalizasyon

Yani kendine yabancılaşma; şizofreni, borderline kişilik bozukluğu, panik bozukluğu, akut stres bozukluğu ve travma sonrası stres bozukluğu ve diğer anksiyete bozukluklarında görülebilir. Bu rahatsızlığı yaşayan insanların ifadelerinde rahatsızlığın boyutunu görmek çok daha kolay: “Çok değer verdiğiniz ilişkileriniz, ana kalitelilerini kaybediyor. Ailenizi sevdiğinizi biliyorsunuz ama bunu normal bir şekilde hissetmek yerine sadece teoride öyle olması gerektiğini biliyorsunuz.”

Sponsorlu Bağlantı
Sponsorlu Bağlantı

Peki depersonalizasyon bozukluğunun belirtileri neler? Sizde olup olmadığını nasıl anlayabilirsiniz kısaca bir bakalım.

Kendine Dışarıdan Bakan İnsanların Rahatsızlığı: Depersonalizasyon

Kendinizi, kendi vücudunuzun dışında, tamamen başka biri gibi hissedersiniz.

Kendine Dışarıdan Bakan İnsanların Rahatsızlığı: Depersonalizasyon

Vücudunuz size yabancı gibidir. Sanki kafanızı bir pamuk yumağının içine sarmışlar da vücut kısmınız bomboş ve cansızmış gibinize gelir. Bazı kişiler dokunma, tat alma ve koklama duyularını dahi yitirebilirler. Normal olduklarını, hayatta olduklarını görmek için kendilerini çimdikler, dürter ve hatta kendilerine vururlar.

Aynada gördüğünüz kişiyle aranızda herhangi bir bağ hissedemezsiniz.

Kendine Dışarıdan Bakan İnsanların Rahatsızlığı: Depersonalizasyon

Aynada kendinizi gördüğünüzde büyük bir kopuş, bir ayrılma yaşarsınız. Bazı durumlarda bu yabancılaşma o kadar büyük boyutta olur ki kişi kendi yansımasını tanıyamaz, onunla arasında bir bağ kuramaz. Ancak normalde çok nadir vakalar dışında bu bir kendini tanıyamama durumu değil, gördüğü kişiyle arasında bir bağ kuramama durumudur.

Çevrenizden, etrafınızdaki insanlardan belirgin bir şekilde kopuş hissedersiniz.

Kendine Dışarıdan Bakan İnsanların Rahatsızlığı: Depersonalizasyon

Sıklıkla depersonalizasyon bozukluğuna derealizasyon da eşlik eder, yani sadece içinde yaşadığınız dünyadan ayrılmış gibi değil aynı zamanda kendinizi o dünyaya ait değilmiş gibi de hissedersiniz. Bu demektir ki o dünyadaki insanlar, nesneler ve hatta çevrenizdeki her şey ile bağınız kopar.

Sponsorlu Bağlantı
Sponsorlu Bağlantı

Kendinizi bir robot gibi hissetmeye başlarsınız.

Kendine Dışarıdan Bakan İnsanların Rahatsızlığı: Depersonalizasyon

İnsanlar bazen depersonalizasyon deneyimlerken vücutlarından ayrılıp kendi hareketlerini ve mental süreçlerini dışarıdan seyrediyormuş gibi hissederler. Kendi sesleri yabancı bir ses gibi gelir, düşüncelerini, konuşma şeklini tanıyamaz. Sadece hareketlerini izlediği bir robot vardır orada…

Anılarınızın başka bir insana ait olduğu hissine kapılırsınız.

Kendine Dışarıdan Bakan İnsanların Rahatsızlığı: Depersonalizasyon

Dikkatinizi toplamakta ve anılarınızı hatırlamakta güçlük çekersiniz. Gün içinde yaşadıklarınızı dahi unutursunuz, verilen bilgileri almakta zorlanırsınız ve kafanızın gittikçe karıştığını hissedersiniz. Anılarınız yok gibidir, olanlar da size o kadar uzaktır ki size ait olduğunu hissedemezsiniz.

Derealizasyon yaşamaya başlarsınız.

Kendine Dışarıdan Bakan İnsanların Rahatsızlığı: Depersonalizasyon

Derealizasyon: gerçekdışılaşma, gerçeğe yabancılaşma, çevreye yabancılaşma ve gerçekle ilgisiz duygular deneyimlemek gibi anlamlara sahip bir deneyimdir. Hayatınızı ve dahi tüm dünyayı bir tülün, bir sis perdesinin arkasından izliyormuşsunuz hissine kapılırsınız.

Hayat size bir rüya gibi gelmeye başlar.

Kendine Dışarıdan Bakan İnsanların Rahatsızlığı: Depersonalizasyon

Pek şaşırtıcı olmasa gerek, depersonalizasyon deneyimleyen insanların ekseriyeti bir rüyanın içinde yaşıyormuş hissine kapılır. Bu durumu Inception (Başlangıç) filmi ile özdeşleştirmek konuyu biraz daha iyi anlamanıza yardımcı olabilir.

Bir şeylerin yanlış gittiğinin farkındasınızdır.

Kendine Dışarıdan Bakan İnsanların Rahatsızlığı: Depersonalizasyon

Depesonalizasyon bozukluğu bir delilik hali değildir, kişi gerçeklerin farkındadır, bir şeylerin yanlış gittiğini anlayabilir.

Sponsorlu Bağlantı
Sponsorlu Bağlantı

Depesonalizasyon deneyimlemekle depesonalizasyon bozukluğuna sahip olmak aynı şeyler değildir.

Kendine Dışarıdan Bakan İnsanların Rahatsızlığı: Depersonalizasyon

Uyuşturucu kullanımı, aşırı stres, travma, vb. durumlar geçici bir depersonalizasyon haline sebep olabilir. Bu sizin depersonalizasyon bozukluğu yaşadığınız anlamına gelmez. Depersonalizasyon bozukluğunun teşhisini ancak uzman doktorlar yapabilir, bunun için de en iyi yol konuşma terapileridir. Böyle bir şey deneyimlediğinizi düşünüyorsanız en kısa zamanda doktorunuza başvurunuz.

Kaynak: 1 2 3


Bunlar da ilginizi çekebilir