Kopenhag’ın Orta Yerinde Bir Ütopya Şehir: Özgür Kasaba Christiania

Esra Yagmur 29 Mart 2021

Danimarka’nın başkenti Kopenhag’da bulunan hippi komünü Özgür Kasaba Christiania’nın kendisine ait bir hükümeti ve özgün kuralları var.

Hippi hareketinin yükseldiği zamanlara denk gelen 1971 yılında anarşistler, sanatçılar ve hippiler tarafından terk edilmiş askeri kışlalara yerleşerek hayata geçen Christiania, bir ütopyanın başlangıcı.

Günümüzde, su kenarındaki yaklaşık 35 hektarlık bir alan üzerine kurulu kasabanın hikâyesi, tel örgüleri söküp araziye giren insanların kışlaların içerisinde kendi evlerini inşa etmesiyle başlamış. Şu anda ise arazide yaklaşık 900 birey kendi ütopyalarının peşinde koşuyor.

Freetown Christiania nasıl kuruldu?

Freetown Christiania

1971 yılında sanatçılar, “hippiler” ve dönemin sisteminden memnun olmayan kimselerden oluşan bir grup, gazeteci Jacob Ludvigsen liderliğinde Kopenhag’ın orta yerinde bulunan, terk edilmiş bir askeri kışlayı işgal yani etmeye karar veriyorlar. Karar vermekle kalmayıp o gazla kendi kurallarını belirleyerek buranın Danimarka hükümetinden tamamen bağımsız bir bölge olacağını ilan ediyorlar.

Freetown Christiania - 2

O güne kadar bu terk edilmiş kışla, yetkililer tarafından korunan ve tel örgülerle kapatılmış bir bölge olmasına rağmen çoğunlukla evsizlerin kaldığı bir yer olmasıyla biliniyor. Sonrasında ise bölgenin civarında yaşayan insanlar bu boş yeri değerlendirmek adına tel örgüleri yıkarak alanı kullanıma geçiriyorlar. Sonuç olarak, en azından söylenenlere göre, halk hem devlete hem de şehrin o dönemki zorlu yaşam koşullarına tepki olarak kendi “özgür ruhlu” toplumlarını oluşturmaya karar veriyor ve bölgenin bağımsızlığını ilan ediyor.

Avrupa Birliği’ni reddediyorlar

Freetown Christiania - 13

Christiania, organik yiyecek satan şirin marketleri, küçük sanat galerileri ve esrar satan stantlarla çevrili meydanıyla Avrupa’nın ortasında, Avrupa Birliği’ni reddeden bir anlayışa sahip.

Yerleşik nüfusu 900’e ulaşan Christiania’da 400’den fazla da köpek yaşıyor. Kendi bayrağı, anayasası ve para birimi de olan şehir Danimarka hükümeti ile yürütülen uzun süreli görüşmelerin ardından Temmuz 2012’de resmen kurulmuş.

“Şu an Avrupa Birliği topraklarına veda ediyorsunuz”

Freetown Christiania - 1

Bu uzun süreç boyunca Danimarka polisinin çok sayıda baskını ve kapatma girişimine direnen yerel halk en sonunda yaşadıkları toprakları tek tek satın alarak çözüm bulmuş.

Christiania, Danimarka’nın Başkenti Kopenhag’da otonom bölge olarak 35 hektarlık bir alana kurulu. 1971’de hippilerin ve işsiz gençlerin, terk edilmiş askeri kışlalara yerleşmesiyle oluşmuş.

Freetown Christiania - 7

Kasabanın girişinde “Şu an Avrupa Birliği topraklarına veda ediyorsunuz” yazan bir tabela mevcut.

Kendilerini diğer ülkelerden ayrı tutan Christiana’nın özgün bir bayrağı hatta Løn adını verdikleri para birimleri var.

Bütün evlerin dış cepheleri grafiti çalışmalarıyla dolu, hatta çöp arabalarının bile

Freetown Christiania - 3

Burada yaşayan insanlar gündüz üretime katılıp akşam müzik eşliğinde hep beraber eğleniyorlar. Christiania’ya Dünyanın dört bir yanından müzisyenler ve sanatçılar geliyor. Bölgede sanat sevgisi oldukça üst seviyede, öyle ki hangi sokağa girerseniz girin mutlaka kulağınıza bir yerlerden enstrüman sesleri geliyor.

Christiania bölgesinin kanunlarına göre ülke sınırları içerisine motorlu araç girmesi yasak. Bölgede sadece çevreye zarar vermeyen araçlar kullanılıyor.

Advertisements
Advertisements

Vatandaşlarının vergi ödeme zorunlulukları yok

Freetown Christiania - 4

Ayrıca bölgede silah bulundurmak da ruhsatına bakmaksızın yasak. Kokain ve metamfetamin gibi uyuşturucular barındırmak kesinlikle yasak ancak esrar kullanımı serbest. Atölye, lokanta, manav, fırın ve barlardan elde edilen gelir ortak kasada toplanıyor. Gelirin büyük bölümünü, turistlerden elde ediliyor. Vergi ödeme zorunluluğu bulunmuyor.

Christiania’yı ilgilendiren bütün kararlar ortak mecliste alınıyor

Freetown Christiania - 8

Meclise dileyen bölge sakini katılıp, söz sahibi olabiliyor. Son alınan bir karara göre hırsızlık yapanın Christiania’da kalması yasak. Hırsızlık yaptığı tespit edilen kişi derhal sürgün için Kopenhag’a gönderiliyor.

Danimarka hükümeti kapatmayı denedi

Freetown Christiania - 9

Danimarka hükümeti bölgeyi kapatmayı ve burada yaşayanları bölgeden uzaklaştırmayı denese de halkın isyanı sayesinde geri adım attı.

Olayların dinmesinden sonra hükümet, “halkın böyle durumlarda nasıl tepki vereceğini ölçmek için böyle bir girişimlerde bulunduk” açıklamasını yapmış olsa da Christiania’da yaşayan insanlar bu açıklamayı inandırıcı bulmuyor.

Freetown Christiania - 5

Vanity Fair’e konuşan Danimarkalı girişimci durumu şöyle özetliyor: “Kopenhag’ı bu kasaba olmadan hayal etmek oldukça zor. Bundan sonra da hiçbir hükümet bu kasabayı kapatamaz. Eğer böyle bir şeye kalkışırlarsa binlerce insan sokağa dökülerek bunu protesto edecektir.”

Christiania’nın ilginç kuralları

Freetown Christiania - 10

Kendini izole eden Christiania’ya Kopenhag şehir merkezinden girerken ‘Christiania’ tabelası ile karşılaşılıyor. Kasabadan çıkışta ise ‘Avrupa Birliği’ne hoş geldiniz’ mesajı Kopenhag’a geldiğinizi gösteriyor. Ruhsal ve fiziksel kirlilikten uzaklaşmak isteyenlerin yaşadığı bu şehirde fotoğraf çekmek ve koşmak yasak. Temel felsefe ise eğlenmek.

Freetown Christiania - 11

Christiania sakinleri kendi geri dönüşüm projelerini geliştirirler, kendi kurallarını kendileri koyarlar ancak hiçbir zaman kanunları olmamıştır, sadece kasaba halkının ortaklaşa koyduğu temel yaşam kuralları vardır, misal doğal bitkilerden sağlanan uyuşturucular serbesttir ancak kimyasallar, ağır uyuşturucular yasaktır ve hatta Kopenhag’da ağır uyuşturucuların satılmadığı, satılamadığı tek yerdir.

Esrar kullanımı ve ticareti serbest!

Freetown Christiania - 12

Kasabanın en merkezi ve hareketli caddesi Pusher Street’te esrar satan çok sayıda stant var. Fotoğraf çekimi özellikle bu bölgede yasak. Ayrıca fotoğraf çekerek atmosfere zarar verilmesi engellenmeye çalışılıyor.

Freetown Christiania - 16

Ne kaldırım vardır ne de sokak lambası. Hiçbir evin kapısı kilitli değildir, zira ender olan o katı kurallardan birisi: kişisel yaşam alanı oluşturmak yasaktır. Bir diğer kural ise fotoğraf çekmek yasaktır. Bu kural o kadar uygun bir kuraldır ki merak eden görmek isteyen gidip yerinde görmelidir, saflıklarını bakirliklerini korumak isterler yaşayanlar.

Koşmak yasak

Freetown Christiania - 14

Koşmak ise polis ve güvenlikle ilgili endişeli bir durum yaratıldığı düşünüldüğünden dolayı hoş karşılanmıyor. Her türlü kimyasal ve sentetik uyuşturucu ile hırsızlık da kesin çizgilerle yasaklananlar arasında.

Hırsızlık yaptığı tespit edilen kişi her kim olursa olsun Kopenhag’a gönderiliyor. Yani sınır dışı ediliyor. Şiddet, silah taşımak ve araba kullanmak bölgenin ruhuna ihanet sayılıyor.

Freetown Christiania - 15

Bisiklet üreten bir tesisin de olduğu kasabada çevreci ve organik bir yaşam temel alındığından modern dünyadan mümkün olduğunca uzak durulmaya çalışılıyor.

Yerleşmek hiç kolay değil

Freetown Christiania - 6

Christiania’ya yerleşmeyi düşünen çok sayıda insan var. Ancak hem konut sıkıntısı hem de uygulanan sıkı kurallar nedeniyle dışarıdan birinin gelip kasabada yaşaması çok mümkün değil. Yine de ben şansımı denemek istiyorum diyenler ev alabilmek ya da kiralamak için sıraya girip bekliyor.

Advertisements
Advertisements

İlginizi çekebilecek diğer içerikler