Munchausen by Proxy Sendromu Hakkında Rahatsız Edici 10 Gerçek

Taylan Erdura 12 Temmuz 2021

Munchausen by Proxy Sendromu, (MSBP) bir bakıcının başka bir kişide, tipik olarak çocuklarında gerçekte olmayan sağlık sorunlarının görünümünü oluşturduğu bir durumdur.

Çocuk istismarının ağır bir türü olan Munchausen by Proxy Sendromu (MSbP), bir erişkin tarafından çocuğa yapay hastalık belirtilerinin oluşturulması ile karakterize karmaşık bir istismar türüdür. Çocuk genelde defalarca hastaneye getirilmekte ve yapılan incelemelerde çocuğun hastaneye başvuru nedenine yönelik patolojik hiçbir veri saptanamamaktadır. Buna rağmen ebeveyn tarafından çocuğa yüklenen yapay semptomlar devamlılık göstermektedir. Bu bozukluğa sahip bakım vericilerin teşhisi oldukça zordur.

Munchausen’s by proxy sendromu, ilk kez 1977’de Meadow tarafından tanımlanmıştır. Aile ya da koruyucu, çocukta bir hastalık varmış gibi yapmakta ya da hastalık yaratmakta ve “hasta” çocuğu doktora götürmektedir. Sonuçta, tıbbi öykü, laboratuvar testleri ya da hastalığın gerçek nedeni değişmekte ya da tıbbi tedavi nedeniyle yaralar oluşmaktadır. Bazı olgularda ise anne doğrudan zararlı eyleme neden olabilmektedir (zehirleme, ilaç verme gibi). Yapılan bir araştırmada en çok kullanılan ilaçların antikonvülsanlar ve opiadlar (morfin türevleri) olduğu saptanmıştır. Yayımlanan olgularda bazı ailelerin eşek arısı ya da balarısı gibi böceklerle çocuklarını sokturdukları bildirilmiştir. Bu sendrom, “tıbba meydan okuma” olarak da değerlendirilebilir.

Fail olguların çok büyük kısmında annedir. Anne sıklıkla zeki ya da sağlıkla ilgili bilgisi bulunan, sevimli, işbirlikçi, iyi tıbbi bakımdan dolayı minnettar ve hastane çevresini süsleyen biri olarak tanımlanır. Altta yatan fizyopatolojik yapıyı anlamak güçtür. Narsistik frajilite (kendini beğenen, kırılgan) ve borderline (sınırda) kişilik çok sıktır, ama bu kişilerde pasif-bağımlı histerik kişilik ya da sadomazoist davranışlar ve depresyon da bulunabilir. İşte Munchausen’s by proxy sendromu hakkında daha önce duymadığınız rahatsız edici birtakım gerçekler:

1. Kurban her zaman çocuk değildir

Munchausen By Proxy Sendromu

MSBP’nin genellikle bir çocuğun o çocuğun ebeveyni (veya ebeveynleri) tarafından istismar edildiği varsayılır, bazen durum böyle değildir. MSBP ayrıca bir yetişkinin veya arkadaşının bakıcısı olduğu yaşlı bir kişiye zarar vermesi veya kişinin hasta numarası yapması şeklini de alabilir. Tıp uzmanları N.J. Smith ve M.H. Ardern, 69 yaşında bir erkeğin, sürekli değişen semptomlarla birlikte defalarca doktora getirildiği bir vakayı anlattı. Onu doktora ve hastaneye getiren kişi, hastanın 55 yaşındaki kadın arkadaşıydı.

Dört yıllık bir süre içinde hasta 14 farklı özel tıbbi birime gitmiş ve birden fazla pratisyen hekimi ziyaret etmiştir. Diş hekimliği, psikiyatrik rahatsızlıklar, ortopedi, dermatoloji ve ürolojiden her konuda uzmanlaşmış doktorlar görmesine rağmen, adam tek bir pozitif teşhis almamış.

Bu arada hastayı tedavi eden doktorlar, hastanın kadın arkadaşının “aşırı istekli” olduğunu, sürekli olası teşhislere yönelik önerilerde bulunarak tedaviyle ilgilenen hekimleri taciz ettiğini not etmişler. Hasta her ne zaman iyileşme belirtileri gösterse, doktorlara sadece hastanın sözde yakın arkadaşı tarafından fark edilen yeni bir kaygı verici semptom sunulmuş.

2. MSBP Ölümcül Olabilir… Çocuk için

Munchausen By Proxy Sendromu - 1

Bazı MSBP vakaları, hiç görülmeyen semptomların var olduğunu iddia eden bir bakıcı veya ebeveyn olarak ortaya çıkabilirken, diğerleri çok daha rahatsız edicidir. MSBP ölüm oranı istatistiklerini, bu durumu teşhis etmenin zorluğundan dolayı ölçmek zordur. Ancak uzmanlar, MSBP’ye maruz kalan çocukların yüzde 9-31’inin kendilerinde var olduğu söylenen semptomlar sonucunda ölebileceğini tahmin ediyor.

Bu yüksek ölüm oranı, çocuğa ebeveyn tarafından verilen zararın yanı sıra invaziv maruziyetten ve gereksiz ameliyatlar gibi tıbbi prosedürlerden de kaynaklanmaktadır. Bazı çocukların, sahip oldukları iddia edilen hayali koşulların tedavi edilmesi için tamamen gereksiz 100’den fazla işlemden geçtiği bilinmektedir.

3. İstismarcı Genellikle Annedir

Munchausen By Proxy Sendromu - 2

Çoğumuz anneleri, çocuklarının hayatlarında sürekli bir koruma kaynağı olan bakıcılar olarak düşünürüz. Bir anne MSBP’den mustarip olduğunda bu ifade o kadar da doğru değil.

Bu bozukluğu teşhis etmek zor olabilir çünkü bakıcı tipik olarak kurbanın sağlığı konusunda derinden endişe duyuyor gibi görünmektedir. Bu, doktorların durum için doğru veri ve istatistikler almasını zorlaştırır. Bununla birlikte, tıp topluluğu, MSBP’nin kadınlarda çok daha yaygın olduğu konusunda hemfikirdir. En az bir çalışmada, anneleri tarafından istismara uğrayan mağdurların yüzdesinin yüzde 90-98 arasında olduğu tahmin ediliyordu.

Başka bir araştırma, astımlı tüm çocukların yüzde 1’inin MSBP’ye maruz kaldığını ortaya koydu. Yine bir başka araştırma, üzerinde çalıştıkları gıda alerjisi olan çocukların yüzde 5’inin de MSBP’ye maruz kaldığını gösterdi. Her iki durumda da anne ezici bir çoğunlukla MSBP’li kişiydi.

4. MSBP’nin Neden Olduğunu Bilmiyoruz

Munchausen By Proxy Sendromu - 3

Doktorların bir annenin çocuğunu neden hasta ettiğine veya hasta olduğunu dair yanlış bilgiler verdiğine dair birçok teorisi olmasına rağmen, kimse gerçek nedeni bilmiyor. Bazıları, bu davranışın, kayıp yaşayan birinin arkadaşlarından, ailesinden ve tıp uzmanlarından ilgi ve destek almasının bir yolu olduğunu öne sürüyor. Diğer olasılıklar arasında henüz tanımlanamayan bir beyin işlev bozukluğu yer alıyor.

Birçok terapist, çocuklukta istismarın bir kişinin yaşamının ilerleyen dönemlerinde MSBP geliştirmesine de yol açabileceğini öne sürüyor. Bununla birlikte, MSBP’li tüm hastaların belirli bir özellik sergilediğini biliyoruz: patolojik yalan.

5. MSBP’nin Keşfedilmesi Yıllar Alabilir

Munchausen By Proxy Sendromu - 4

MSBP’nin erken teşhis edilmesi neredeyse imkansız olabilir. Ne de olsa çoğu anne, çocuklarının hasta olmasından çok endişe duyuyor. Bu endişenin ne zaman, annenin kendi çocuğunu incitecek kadar derin bir ilgi arzusu gibi daha uğursuz bir şeyin yüzü olduğunu anlamak bir doktor için zordur.

Bazı uzmanlar MSBP’yi teşhis etmek için ortalama sürenin yaklaşık 4-5 yıl olduğunu tahmin ediyor.

Ateşi olan bir çocuk hakkında yalan olarak başlayan şey, zamanla gerçekten korkunç bir şeye dönüşebilir. Çocuk, bu oyunu sürdürmesi için annesinden aktif şekilde zarar görür.

Advertisements
Advertisements

6. Gözetim Anahtar Olabilir

Munchausen By Proxy Sendromu - 5

Bir doktor, bir çocuk hastanın MSBP’li bir ebeveynin elinde acı çektiğinden şüpheleniyorsa, mevcut seçenekler nelerdir? MSBP’li ebeveynlerin laboratuvar test sonuçlarını tahrif ettiği veya çocukları tarafından verilen örneklere müdahale ettiği bilinmektedir. Çocuklarının sağlıkları konusunda, zorba olma noktasına varıncaya kadar endişeli görünebiliyorlar. Asılsız suçlamalarda bulunmak kesinlikle en iyi seçenek değildir.

Bazen en iyi seçenek video gözetimidir. Bir ebeveynden şüphelenen ancak harekete geçecek kadar emin olmayan bir doktorun, gizli güvenlik kameralarını kullanarak kanıt elde edebildiği çok sayıda vaka vardır. Bu tür kameralar, ebeveynlerin kasıtlı olarak çocuklarını nefessiz bıraktıklarını, zehirlediklerini, boğduklarını ve hatta çocukların kemiklerini kırdıklarını kaydetmiştir.

Elbette, bir çocuğun ebeveynlerinin izni olmadan video yoluyla gözetlenmesinde mahremiyet ile ilgili endişeler vardır. Ancak bazen, istismara uğrayan bir çocuğun hayatı kurtarılabilirse, amaçlar araçları haklı çıkarabilir.

7. Ölen Kardeş Öyküsü…

Munchausen By Proxy Sendromu - 6

MSBP’nin teşhis edilmesinin zor olabileceğini ve genellikle yıllar sürebileceğini biliyoruz. Daha da rahatsız edici olan şudur: MSBP teşhisi konan bir ebeveyn tarafından istismara uğrayan çocukların genellikle ölen kardeşleri vardır.

Bir çalışmada, ebeveynleri MSBP’si olan 83 çocuğun 15’inin ölen kardeşleri de vardır. Bu ailelerin bazılarının birden fazla ölen çocuğu vardı. Bu ölü çocuklar için yaygın bir “ölüm nedeni” ani bebek ölümü sendromuydu. Bu ailelerin birçoğunun fiziksel istismara uğradığı bilinen daha büyük, yaşayan çocukları da vardı.

8. Kurbanlar Birlikte Rol Yapabilir

Munchausen By Proxy Sendromu - 7

MSBP’li bir ebeveyn tarafından hedeflenen çocuklar genellikle beş yaşından büyük değildir. Bunun nedeni muhtemelen o yaştaki bir çocuğun soru sorma veya istemeden durumu sağlık personeline söyleme olasılığının daha düşük olmasıdır. Peki, çocuk büyüdüğünde ne olur?

MSBP kurbanı olan daha büyük çocukların, ebeveynlerinin aldatmacalarına gönüllü olarak katıldıkları görülmüştür. Bunun nedeni, çocukların doğruyu söylemeleri halinde karşılaşacakları sonuçlardan korkmaları olabilir.

Çocuğa uzun süredir hasta olduğu söylenmiş ve buna gerçekten inanmış olabilir. Her iki durumda da bu, doktorun aldatmayı ortaya çıkarmadaki rolünü daha da zorlaştırır ve uydurmanın devam etmesini mümkün kılar.

9. Tıbbi Bilgi Bir Zorunluluktur

Munchausen By Proxy Sendromu - 8

MSBP hastalarıyla etkileşime giren doktorlar birçok vakada, bu kişilerin tıp alanında ortalamanın üzerinde bilgiye sahip olduklarını belirtmişlerdir. Bu bilgi bir tıp alanında çalışmak, hasta olarak deneyim kazanmak veya internetteki sağlık sitelerinde çok fazla zaman geçirmek yoluyla elde edilmiş olabilir.

Bu bilgi iki amaca hizmet eder. İlk olarak, anne “ödevini yapmış” gibi görünmektedir ve çocuk için aşırı derecede endişe ediyor olmasının sebeplerini ortaya koymaktadır. İkincisi, anne, çocuğu rahatsız eden ve daha fazla sempati uyandıran semptomlar yaratmak veya taklit etmek için bu bilgiyi kullanabilir.

Bir çalışmada araştırılan MSBP vakalarının yüzde 85’inde, söz konusu çocuğun bir veya her iki ebeveyni de sağlık veya çocuk bakımı konusunda iyi bir eğitim derecesine sahipti.

10. Armut Dibine Düşer

Munchausen By Proxy Sendromu - 9

Bazı araştırmalar, MSBP’li bir ebeveynin maruz kaldığı istismardan kurtulan bir çocuğun, daha sonraki yaşamlarında bu istismarı kendi çocukları üzerinde tekrarlayabileceğini göstermektedir. Muhtemel sebeplerden biri, çocukların kendileri veya yakınları hasta olduğunda olumlu ilginin kazanılabileceğini öğrenebilmeleridir. Aslında, bir kişi ne kadar hasta olursa, o kadar fazla ilgi ve sempati görebilir.

Bu, çocuğun duygusal ihtiyaçlarını karşılamak için büyüdükçe kendi içlerinde hastalık numarası yapmaya devam etmesi şeklinde de kendini gösterebilir. Sonunda kendi çocukları olduğunda, ebeveynlerinin korkunç davranışlarını tekrarlamak çok kolaydır.

Advertisements
Advertisements

İlginizi çekebilecek diğer içerikler