İnsan Hayvanat Bahçelerinde Sergilenmek İçin Avrupa’ya Götürülen Selknam Yerlileri

diazepam 25 Ocak 2022

1889’da Şili hükümetinin izniyle, biri 8 yaşında olan on bir Selk’nam yerlisi, İnsan Hayvanat Bahçelerinde sergilenmek üzere Avrupa’ya götürüldü. Patagonya yerlilerinin nüfusu çok azdı. 1878 ve 1900 yılları arasında Tehuelche, Selknam ve Kawésqar yerlilerinden oluşan üç yerli grup, İnsan Hayvanat Bahçelerinde sergilenmeleri için Avrupa’ya gönderildi.

Fotoğrafları çekildi, ölçümleri yapıldı, tartıldı ve her gün performans göstermeleri bekleniyordu. Bazen günde 6-8 kez. Selknamlara iyi bakılmadı. Bu nedenle birçoğu geri dönemedi. Bazıları Avrupa’ya bile gidemedi.

Peki neden medeni insanlar diğer insanları hayvanat bahçelerinde göstermek gibi bir şey yapsın?

İnsan Hayvanat Bahçelerinde sergilenmek için Avrupa'ya giden Selknam yerlileri, 1899.
İnsan Hayvanat Bahçelerinde sergilenmek için Avrupa’ya giden Selknam yerlileri, 1899.

Sosyolojik açıdan bakıldığında, bu anlaşılabilir bir durumdur: Teknolojik olarak çok daha gelişmiş, modern zaman hassasiyetlerinden ve politik doğruluktan yoksun bir uygarlık, neolitik bir tarzda yaşayan ilkel bir uygarlık bulur ve hemen kendilerinden daha düşük olduklarını varsayarlar. Bunun benzeri olaylar tarihte sayısız kez yaşandı.

Selknam yerlileri Avrupa'ya götürülüyor

Jiu Tang Shu’da (Tang Hanedanlığı Tarihi), Arap tüccarlar ve köle tüccarları tarafından Çin’e getirilen ve daha sonra zengin Çinli insanlar tarafından satın alınan ve Guangzhou soyluları tarafından eğlence olarak kullanılan siyah kölelerin örneklerini bulabilirsiniz (Mesela gelen misafirleri korkutmak ve etkilemek için partiler sırasında kapıcı olarak görevlendirildiler).

Selknam yerlileri Avrupa'ya götürülüyor-1

Bundan birkaç yüzyıl sonra Çin İmparatoru, Malindi’ye (Doğu Afrika) egzotik hayvanlar getirmeleri için elçiler gönderdi, ona bir zürafa getirdiler (İmparatoru sonuna kadar hayrete düşürdü, ona tanrısal bir canavar dedi ve en iyi sanatçısına onu bir resmiyle onurlandırmasını emretti.)

Ona olarak da bilinen Selknam halkı, Tierra del Fuego adaları da dahil olmak üzere güney Şili ve Arjantin’in Patagonya bölgesinde yaşadı.

Selknam yerlileri

19. yüzyılın sonlarında Şili ve Arjantin hükümetleri Tierra del Fuego’yu (kelimenin tam anlamıyla, Şenlik ateşlerinden Selk’nam dumanını gözlemleyen ilk Avrupalı ​​​​kaşiflere dayanarak verilen isimle “ateş ülkesi”) keşfetme ve entegre etme çabalarına başladıklarında, Selknam halkı Batılılar tarafından Güney Amerika’da ulaşılan son yerli gruplardan biriydi.

Selknam insanları Chon dilini konuşuyordu. Avcılar ve toplayıcı bir topluluk olan Selk’nam halkı, uzun boyları (ortalama 180 cm), güçlü fizikleri ve en düşmanca ve aşırı ortamlara uyum sağlamadaki dayanıklılıklarıyla karakterize edildi.

Selknam yerlileri -1

Ayrıca kişisel sunumlarıyla da oldukça ilgiliydiler. Vücutlarını ve yüzlerini boyamak için her fırsatı değerlendirdiler. Aslında Hain olarak bilinen kabul töreni, Selk’nam kültüründe genç erkeklerin aylarca sürebilen sayısız zihinsel ve fiziksel testten geçerek yetişkinliğe geçtiği belirleyici bir andı.

Bu törenler, evrenin ruhlarını çok iyi tanımlanmış figürler ve kişiliklerle simüle edecek yetişkin erkekler tarafından düzenlenen oldukça gizli toplantılardı.

Selknam yerlileri -3

Bu ruhların bazılarının yerin derinliklerinden çıktığına, bazılarının ise gökten indiğine inanılıyordu. Guanaco deri maskeleri, ağaç kabuğu, vücutlarının üzerindeki boyalar ve diğer dünyevi unsurların yardımıyla bu oyuncular, insanlık durumlarını başarıyla gizlemeyi ve ruhları taklit etmeyi başardılar.

Tören kostümleri.
Tören kostümleri.

Selk’nam, İspanyol sömürgecileriyle temastan kaçındı. İspanyollar, Selk’nam’ın besin kaynağı olan yerel hayvanların çoğunu öldürdüler ve Tierra del Fuego topraklarının büyük bir bölümünü büyük estancias – koyun çiftlikleri kurmak için kullandılar.

Özel mülkiyet anlayışından yoksun olan Selk’nam halkı, çiftlik sahipleri tarafından eşkıyalık olarak algılanan bir davranış sergileyerek koyunları avladı. Çiftçiler, Selk’nam halkını avlayan ve öldüren silahlı grupları destekledi. Ödüllerini almak için, bu tür grupların önce kurbanların kulaklarıyla geri dönmeleri gerekiyordu.

İşadamı Maurice Maitre, 1889'da Paris'teki Evrensel Sergide Selknam grubuyla birlikte. Resimde, temelde bir aslan terbiyecisi gibi görünüyor.
İşadamı Maurice Maitre, 1889’da Paris’teki Evrensel Sergide Selknam grubuyla birlikte. Resimde, temelde bir aslan terbiyecisi gibi görünüyor.

Alejandro Cañas, 1896’da Selk’nam nüfusunun 3.000 kişi olduğunu tahmin ediyordu. 20. yüzyılın başlarında onları inceleyen Avusturyalı bir etnolog olan Martín Gusinde, 1919’da sadece 279 Selk’nam kaldığını yazdı. 1945’te Salesian misyoneri Lorenzo Massa 25 kişi saydı. Mayıs 1974’te Ángela Loij öldü; o son safkan Selk’nam’dı.

Selknam yerlileri -2

Kısmi Selk’nam kanı taşıyan insanlar olsa da kabilenin soyu tamamen tükenmiştir. 2010 Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) Tehlike Altındaki Dünya Dilleri Atlası’na göre, 1980’lerde konuşan son kişilerin de ölmesiyle birlikte Ona dili de yok olmuştur.

Advertisements

İlginizi çekebilecek diğer içerikler


Bunlar da ilginizi çekebilir