Birinci Dünya Savaşı Sırasında Savaş Bunalımı (Shell Shock) Geçiren Askerin Fotoğrafı

Bora Yakis 4 Mart 2022

Savaş bunalımı (Shell shock) geçiren bazı kişilerde travma haline gelmiş ve kalıcı bir psikolojik rahatsızlık oluşturmuştur.

Savaş bunalımı (shell shock), ilk defa Britanyalı psikolog Charles Samuel Myers tarafından I. Dünya Savaşı sırasında görülmüş, savaş ortamında bulunan kişinin maruz kaldığı ani duygu değişimi nedeniyle anlık olarak kendine güvensiz ve ölmek üzere olduğunu hissetmesi, son olarak dengesini kaybedip anlamsız hareketler yapması, mimiklerini anlamsızca oynatması durumudur.

Eylül 1916’da Somme Taarruzu sırasında Flers-Courcelette Muharebesi esnasında bir siperde savaş bunalımı (Shell shock) geçiren askerin fotoğrafı.

Eylül 1916'nın ortalarında Flers-Courcelette Savaşı sırasında tıbbi görevliler bir siperdeki yaralılarla ilgileniyor. Soldaki adam “Shell shock” sebebiyle acı çekiyor.
Eylül 1916’nın ortalarında Flers-Courcelette Savaşı sırasında tıbbi görevliler bir siperdeki yaralılarla ilgileniyor. Soldaki adam “Shell shock” sebebiyle acı çekiyor.

Gözlerindeki bakışlar savaşın çılgınlığını tam olarak ifade ediyor. Asker gördükleri karşısında çıldırmış gibi görünüyor.

O anda, içinde bulunmak üzere yetiştirildiği her şey, yaşamının her parçasını oluşturan toplumsal yapılar birdenbire patladı ve yok oldu ve orada yatıyor, bir sipere çökmüş, hayatından endişe ediyor, etrafında ölümü duyuyor ve görüyor, tüm psikolojisi altüst olmuş durumda. İnsanların o zamanlarda fotoğraflarda gülümsemediğini düşündüğünüzde bu kare daha da unutulmaz oluyor.

Shell shock geçiren asker
Deliliğin gözleri.

Birinci Dünya Savaşı’nın koşulları, yüz binlerce insanı tahammül sınırlarının ötesine itti. Tüm kayıpların yüzde 60’ına neden olan topçu silahları savaş alanından millerce uzakta olduğu için kahramanlık, cesaret ve hatta askeri beceri şansını reddeden silahlarla karşı karşıya kaldılar.

“Shell shock” terimi, askerlerin kendileri tarafından icat edildi.

Flers-Courcelette Muharebesi fotoğrafları - 4

Semptomlar arasında yorgunluk, titreme, kafa karışıklığı, kabuslar ve görme ve işitme bozukluğu, akıl yürütememe, histerik felç, bakma ama hiçbir şey görememe tipiktir.

Genellikle bir askerin işlevini yerine getiremediği ve bariz bir neden tespit edilemediği zaman bu teşhis konulurdu. “Basitçe söylemek gerekirse, en itaatkar asker bile, herhangi bir karşılık vermeden üzerine yeterince mermi yağdırdıktan sonra, genellikle tüm kontrolünü kaybetti.”

Flers-Courcelette Muharebesi fotoğrafları - 3

Shell shock terimi artık ne tıbbi ne de askeri söylemde kullanılmasa da popüler hayal gücüne ve hafızaya girmiştir ve genellikle savaşın imza yarası olarak tanımlanır.

Shell shock daha sonra “savaş nevrozu” (savaş bunalımı) olarak adlandırılacaktı. TSSB’ye benzer ama aynı şey değil. TSSB durumunda olduğu gibi, zihinsel stres dramatik fiziksel zorluklara yol açar.

Shell shock’a maruz kalan bazı askerler firar ve korkaklık gibi askeri suçlardan yargılandı ve hatta idam edildi.

Flers-Courcelette Muharebesi fotoğrafları - 2

Savaşın getirdiği stresin askerlerin yıkılmasına neden olabileceği kabul edilse de kalıcı bir epizod muhtemelen altta yatan bir karakter eksikliğinin belirtisi olarak görülüyordu.

Örneğin, savaş sonrası Kraliyet Komisyonu’na Shell shock’u inceleyen ifadesinde Lord Gort, Shell shock’un bir zayıflık olduğunu ve “iyi” birimlerde gözlemlenmediğini söyledi.

Flers-Courcelette Muharebesi fotoğrafları - 1

Kaç askerin Shell shock geçirdiği ve gerçekten delirmişken korkaklık veya firardan hüküm giydiği belli değil. Daha sonra İngiliz hükümeti korkaklık ve firar nedeniyle idam edilen askerlere af verdi, bu şekilde savaşın askerleri üzerindeki Shell shock etkisi resmen tanınmış oldu.

Flers-Courcelette Muharebesi (15-22 Eylül 1916)

Flers-Courcelette Muharebesi fotoğrafları

Fransa’daki Somme Muharebesi sırasında, Birinci Dünya Savaşı sırasında Fransız Altıncı Ordusu ve İngiliz Dördüncü Ordusu ve Yedek Ordusu tarafından Alman 1. Ordusuna karşı yapıldı.

15 Eylül’deki İngiliz-Fransız saldırısı, Somme Muharebesi’nin üçüncü dönemini başlattı, ancak 22 Eylül’de sonuçlanmasıyla, belirleyici bir zafer stratejik hedefine ulaşılamadı.

Flers-Courcelette Muharebesi fotoğrafları - 5

Alman cephe tümenlerinde çok sayıda zayiat verilmesi ve Courcelette, Martinpuich ve Flers köylerinin ele geçirilmesi önemli bir taktik zaferdi, ancak Almanların İngiliz sağ kanadındaki savunma başarısı, sömürüyü ve süvari kullanımını imkansız hale getirdi.

Tanklar tarihte ilk kez savaşta kullanıldı ve Kanada Kolordusu ile Yeni Zelanda Tümeni ilk kez Somme’de savaştı. 16 Eylül’de, uzman bir savaş filosu olan Jagdstaffel 2, savaşın başlangıcından bu yana ilk kez İngiliz hava üstünlüğüne meydan okuyabilecek beş yeni Albatros D.I avcı uçağıyla operasyonlara başladı.

İlginizi çekebilecek diğer içerikler


Bunlar da ilginizi çekebilir