Tomoe Gozen Efsanesi: Japonya’nın En Korkunç Kadın Samuray’ı

Esra Yagmur 4 Nisan 2022

Efsaneye göre Tomoe Gozen 1000 kadar erkeği komuta etti ve güzel olduğu kadar korkusuz ve acımasızdı da.

Japonya’nın ürkütücü samuray savaşçılarının çoğu erkek olsa da 12. yüzyıldan kalma korkunç ve kötü şöhretli samuray Tomoe Gozen gibi yetenekli ve ölümcül savaşçılar olmak için sosyal normları çiğneyen bazı kadınlar vardı.

Tomoe Gozen’in hikayesi gizemle kaplıdır, ancak hem güzel hem de ürkütücü olduğu biliniyordu. Tomoe Gozen efsanesi hakkında gerçekten etkileyici olan şey, onun sadece bir kadın samuray olması değil, aynı zamanda seçkin ve diğer savaşçıların bile korktuğu bir savaşçı olmasıdır.

Tomoe Gozen’in Zamanında Yaşam

Efsaneye göre Tomoe Gozen, vahşi olduğu kadar sevimli ve acımasız olduğu kadar sadıktı.
Efsaneye göre Tomoe Gozen, vahşi olduğu kadar sevimli ve acımasız olduğu kadar sadıktı.

Samuray terimi ” tetikte olmak” anlamına gelir ve başlangıçta soylu bir aristokrat savaşçı kastını tanımlamak için kullanılmıştır.

Samuraylar ilk olarak sekizinci yüzyılda ortaya çıktılar, ancak 11. yüzyıla kadar gerçek manada güç kazanmadılar. Daimyo denen, sürekli güç mücadeleleri içindeki derebeyleri için sadık savaşçılar oldular. Yaklaşık 1600’den sonra, samuray kendi başına bir sosyal sınıf haline geldi ve iki kılıç taşımasına izin verilmesi de dahil olmak üzere bazı ayrıcalıklar kazandı.

Çoğu samuray erkekti: o zamanlar Batı dünyasında olduğu gibi, eski Japonya’daki kadınların evlenmeleri, bebekleri olması ve erkekler savaşa giderken evlerine bakmaları bekleniyordu – samuraylarla evli kadınlar hariç. Bu kadınların yüksek eğitimli olmaları, evlerini ve ailelerini koruyabilmeleri bekleniyordu ve hatta bazıları kıyafetlerine gizlenmiş küçük kılıçlar taşıyordu.

Tomoe Gozen

12. yüzyıldan 19. yüzyıla kadar kendi yetenekleri sayesinde savaşçı olan bazı kadınlar bile vardı.

Gerçekten de samurayın yükselişinden önce bile evlerini ve ailelerini işgalci güçlerden korumak için eğitilmiş Japon kadınlar vardı. Kelimenin tam anlamıyla “kadın savaşçı” anlamına gelen onna-bugeisha olarak biliniyorlardı.

Onna-bugeisha, yalnızca samuraylar tarafından taşınan kısa bir hançer olan kaiken ve uzun, kavisli bir kılıç olan naginata gibi silahları kullanabilirdi. Naginata hem seçtikleri silah olarak hem de savaşçı sınıfına ait olduklarının bir göstergesi olarak onna-bugeisha ile güçlü şekilde ilişkilendirilen sembol haline geldi. Samurayın kızları, çeyizlerinin bir parçası olarak yeni evlerine bir naginata götürürdü.

Tomoe Gozen böyle bir savaşçıydı.

Tomoe Gozen Efsanesi

Bir efsanede, Tomoe, atının eyerinde bir düşman askerinin kafasını kesti.
Bir efsanede, Tomoe, atının eyerinde bir düşman askerinin kafasını kesti.

Tomoe Gozen, Japonya’nın en ünlü kadın dövüşçülerinden biri olmasına rağmen, hikayesinin çoğu, inkar edilemez gerçeklerden ziyade efsanelere dayanıyor.

Kadınlara verilen isimlerle hitap etmek kabalık olarak görüldüğünden, bu onun gerçek adı olmayabilirdi. “Tomoe” omuz vatkalarındaki desene atıfta bulunuyordu ve “gozen”, onurlu kadınlara verilen genel bir eski Japon unvanıydı.

Tomoe’nin hikayesi hakkında bilgi için ana kaynaklardan biri, yaklaşık olarak 1240 yılında tek bir destansı hikaye içinde bir araya getirilen baladlar, masallar ve farklı metinlerin bir derlemesi olan Heike monogatari’dir.

İki aile arasındaki rekabetin süslenmiş hikayesini anlatıyor: Heike olarak da bilinen Taira ve Minamoto aileleri. Tomoe, bir Minamoto generali olan Minamoto Kiso Yoshinaka’nın samuraydı.

Annesi onun sütannesiydi ve Tomoe onun üvey kardeşi olmaktan en güvenilir askeri liderlerinden birine – ve belki de okuduklarınıza bağlı olarak karısı ya da cariyesine dönüştü. Şahsen 1000 kadar askeri komuta ettiği söyleniyor.

Ishi-jo adlı bir onna-bugeisha, geleneksel naginata'yı kullanırken.
Ishi-jo adlı bir onna-bugeisha, geleneksel naginata’yı kullanırken.

Tomoe teknik olarak bir onna-bugeisha değil, bir onna-musha’ydı – evde savunmada olmak yerine savaş alanındaki eylemin bir parçası olan bir kadın. Tek kişi o değildi: arkeolojik kanıtlar, kadınların Japon ordusunun daha önce düşünülenden daha yüksek bir yüzdesini oluşturduğunu gösteriyor.

Heike monogatari’ye göre, Tomoe’nin “uzun siyah saçları ve açık bir teni vardı ve yüzü çok güzeldi; üstelik o ne en vahşi atın ne de en zorlu zeminin yıldıramayacağı korkusuz bir biniciydi ve kılıcı ve yayı o kadar ustaca kullanmıştı ki, bin savaşçıya denkti ve tanrıyla ya da şeytanla karşılaşmaya uygundu.”

Bir tür naginata onun adıyla anılsa da, birçok düşmanını katana – genellikle erkek samuraylar için ayrılmış uzun, düz kılıç – kullanarak öldürmeyi tercih ettiği söylenir.

Tomoe’nin En Başarılı Dönemi

Tomoe Gozen-1

Yoshinaka, 1180’den 1185’e kadar Taira’ya karşı Genpei Savaşı’nda birkaç büyük zafer elde etti; ama ne yazık ki başarısı ve zayıf liderlik becerileri, kendi ailesinin ona sırt çevirmesi anlamına geliyordu. 1184’te ordusunun büyük bir kısmı yok edildi ve başkent Kyoto’dan kaçarken Tomoe dahil sadece beş ya da altı savaşçısı kaldı.

Bir hikayeye göre, Tomoe bu geri çekilme sırasında iki ünlü düşman generali ile karşılaştı. İlki Hatakeyama’yı o kadar iyi yendi ki, ailesinin bir kadın tarafından öldürülmesinin utancıyla lekelenmesine izin vermek yerine kaçmaya karar verdi. Ve ikincisi, Uchida’ydı, onun kafasını kesti.

Bu hikayenin başka bir versiyonu, Yoshinaka, Tomoe ve kalan samurayların geri kalanı, Yoshinaka’nın kuzeninin ordusuna Awazu savaş alanında saldırmaya hazırlanırken, Tomoe’ye bir kadın olarak geri çekilmesinin daha iyi olduğunu söylediğinde ısrar ediyor.

Tomoe Gozen'in cariye, eş ya da hizmetçi olduğu ama yine de yanında savaştığı ve savunduğu Minamoto no Yoshinaka.
Tomoe Gozen’in cariye, eş ya da hizmetçi olduğu ama yine de yanında savaştığı ve savunduğu Minamoto no Yoshinaka.

Belki de onun gidip intihar ritüeli uygulamasını ya da ölüm haberini ailesine bildirenin o olmasını ya da kavgaya hazır olmadığını ya da belki de bir kadının huzurunda ölmenin kendisi için utanç verici olacağını hissetmesini istiyordu – ya da yukarıdakilerin hepsi doğruydu.

Ama Yoshinaka’nın mantığı ne olursa olsun, Tomoe bu geri çekilme teklifini reddetti. Heike monogatari’ye göre Tomoe, Yoshinaka’yı onurlandırmak için son bir “değerli rakibi” öldürmek istediğini söyledi. Talihsiz düşmanın tam olarak kim olduğu, kaynağa bağlı olarak değişir, ancak görünen o ki, bir grup rakip savaşçı yaklaştığında, Tomoe doğrudan onlara atladı, lideri yakaladı ve eyerinin önünde başını kesti.

Kültürel Mirası

Awazu Savaşı'nda Tomoe'nin bir tasviri.
Awazu Savaşı’nda Tomoe’nin bir tasviri.

Bu savaştan sonra Tomoe’ya ne olduğu, hayat hikayesinin çoğu gibi, tartışmaya açık.

Bir versiyonda, 28 yaşında savaş alanından kaçtı ve sonunda 90 yaşında ölecek olan bir Budist rahibe oldu. Heike monogatari’nin genişletilmiş baskısına göre, Tomoe Gozen Wada Yoshimori tarafından esir alındı ​​ve onunla evlenmeye ya da cariyesi olmaya zorlandı.

Yine başka bir kaynakta, Tomoe bir intikam görevine gitti ve denize yürümeden önce Yoshinaka’nın tüm düşmanlarını öldürdü, böylece kimse ona saygısızlık edemezdi.

Ona gerçekte ne olmuş olursa olsun, cesur ve acımasız eylemlerinin efsanesi yaşıyor. Onunla ilgili 15. yüzyıldan kalma bir Noh oyunu var – 200 oyun içerisinde bir savaşçıya adanmış sadece 18 oyundan biri – ve her yıl 22 Ekim’de düzenlenen ve şehrin eski tarihi şahsiyetlerini anan Kyoto’nun Çağlar Festivali Jidai Matsuri’nin geçit törenine dahil edildi.

Daha yakın zamanda, Amerikalı yazar Jessica Salmonson’ın bilim kurgu ve fantezi üçlemesi The Tomoe Gozen Saga’da yer aldı ve 2010’da Syfy kanalında yayınlanan bir mini dizi olan Riverworld’de Jeananne Goossen tarafından canlandırıldı.

Tomoe Gozen’in kim olduğunu veya ne yaptığını asla tam olarak bilemeyebiliriz, ancak cesaretinin hikayeleri onu da asla unutmayacağımız anlamına geliyor.

İlginizi çekebilecek diğer içerikler


Bunlar da ilginizi çekebilir