UNESCO Kültür Mirası Listesi’ndeki Hevsel Bahçeleri Hafriyat Dökme Alanına Döndü

Funda Doruk 18 Mayıs 2020

2015 yılında Türkiye’nin 14’üncü miras alanı olarak Dünya Mirası Listesi’ne eklenen Hevsel Bahçeleri, Dicle Nehri kıyısına dökülen hafriyatla kirletiliyor.

Hevsel Bahçeleri, Dicle Nehri kıyısında, Diyarbakır Kalesi ile nehir vadisi arasında yer alan yaklaşık yedi yüz hektarlık verimli arazidir. Çok farklı türlerin ihtiyaçlarına cevap verebilecek alanlara (habitat) sahip Hevsel bahçeleri, Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin en büyük kuş cennetidir. 180’den fazla kuş türünün yanı sıra susamuru, tilki, sansar, sincap ve kirpi gibi birçok memelinin barınağıdır.

Hevsel Bahçeleri-2

Göçmen kuşlar tarafından bir istasyon, dinlenme, barınma ve de bir korunma yeri olarak kullanılan vadide bölgeye has kuşlar olarak bilinen boz alameceklerle pembe göğüslü ötleğenlerin yanı sıra yabani şahin, kızıl şahin, arı şahini, yılan kartalı, gökçe delice, kukumav, kerkenez ve küçük kerkenez gibi yırtıcı kuşlara da yılın hemen her mevsiminde rastlanmaktadır. Türkiye’de nadir bulunan yaz atmacalarına da ev sahipliği yaptığı bilinir.

Hevsel Bahçeleri-1

Ancak 2015 yılında UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi’ne alınan bu alan şimdilerde büyük bir tehlike altında. Dicle Üniversitesi Biyoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ahmet Kılıç, Hevsel’in çöp alana dönüştürülmesinin üzücü olduğunu belirterek, “Hafriyat buranın doğal yapısını, burada yaşayan ve üreyen canlıları olumsuz etkilemektedir. Eğer bu genişlerse, listeden çıkma durumunda bile kalabiliriz. Bu büyük bir tehdittir” dedi.

2015 yılında Kültür Mirası listesine alındı

Hevsel Bahçeleri

Çok sayıda hayvan türüne ev sahipliği yapan Hevsel Bahçeleri, Almanya’nın Bonn kentinde 2015 yılında gerçekleştirilen 39’uncu UNESCO Dünya Mirası Komitesi Toplantısı’nda kentteki tarihi surlar ile Türkiye’nin 14’üncü miras alanı olarak Dünya Kültür Mirası Listesi’ne alındı.

Advertisements
Advertisements

Kültür mirasına hafriyat dökümü

Hevsel Bahçeleri hafriyat dökümü

Ancak tarihi bahçeler, uyarılara aldırış etmeyen kişiler tarafından dökülen hafriyat nedeniyle kirletiliyor. Kıyısından Dicle Nehri’nin geçtiği bahçelerdeki farklı birçok noktada dökülen moloz yığınları, bölgedeki kirliliği gözler önüne seriyor.

Hevsel Bahçeleri hafriyat dökümü-1

Bahçelerin, yoğunlukta kullanılan girişi olan Keçi Burcu’ndan geçen yolun kenarına konulan ‘Hafriyat dökmek yasaktır’ yazılı uyarı tabelasına rağmen Hevsel’e hafriyat dökülmesi doğa harikası bölgede kirliliğe nedeni oluyor.

Kültür Mirası Listesi’nden çıkarılabilir

Hevsel Bahçeleri hafriyat dökümü-2

Dicle Üniversitesi Biyoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ahmet Kılıç, bütün uyarılara rağmen Hevsel’e hafriyat ve moloz dökülmesinin çok üzücü olduğunu söyledi. Kılıç, hafriyat dökülen bölgenin genişlemesiyle tarihi bahçelerin, Kültür Mirası Listesi’nden çıkarılabileceğini belirterek, önlem alınmasını istedi.

Advertisements
Advertisements

‘Burayı korumamız lazım’

Hevsel Bahçeleri hafriyat dökümü-3

Prof. Dr. Kılıç, şunları söyledi: “Hevsel Bahçeleri, UNESCO Kültür Mirası Listesi’nde yer alıyor. Oldukça önemli bir yer. Burada kuşlar, memeli hayvanlar, çeşitli böcekler, salyangozlar, bulunuyor. Sürüngenlerin yanı sıra mekan da çok önemli. Üzülerek duyuyoruz, koruma altındaki bölgeye hafriyat dökümü var. Bu oldukça üzücü bir durum. Ben eminim yetkililer bundan haberdar değildir. Haberdar olursa bunu kesinlikle engellerler.

Hevsel Bahçeleri hafriyat dökümü-4

Toplumun büyük bir kesimi zaten buraya sahip çıkıyor. Muhtemelen kendini bilmezlerin veya ucuza işi getirmeye çalışan birkaç kişinin döktüğü malzemedir. Ama burası bize torunlarımıza bırakacağımız emanettir. Burayı korumamız lazım. Hafriyat buranın doğal yapısını burada yaşayan ve üreyen canlıları olumsuz etkilemektedir.

Hevsel Bahçeleri hafriyat dökümü-5

Eğer bu genişlerse, listeden çıkma durumunda bile kalabiliriz. Hal bu ki ülkemizin UNESCO ile iş birliği var. Dünya ile iş birliği var. Bizim bunu korumamız lazım. Her vatandaşımıza bu konuda görev düşüyor. Hemşehrilerimizden beklentilerimiz o dur ki, bu gibi ihmalkar davranışlar ya da suiistimaller varsa bunu ilgili yerlere bildirmeleridir.”

İlginizi çekebilecek diğer içerikler